Lezersrecensie
De Raspoetin van de Tsaar
De Italiaans-Zwitserse schrijver Guiliano da Empoli, directeur van een denktank en docent internationale betrekkingen baseert zijn roman De Kremlinfluisteraar op uitvoerige gesprekken die hij heeft gehad met de adviseur en spindokter Vladislav Soerkov (in het boek Vadim Baranov) ook wel de Raspoetin van Vladimir Poetin genoemd.
Het boek combineert fictie met feiten. We volgen Vadim Baranov die in de periode tussen het oude USSR, de tijd van Brezjnev en de opkomst van Poetin naar voren wordt geschoven door de oligarch Berezovski. Gorbatsjov en Jeltsin hebben het machtige Rusland te grabbel gegooid en er is behoefte aan een nieuw era, een herrijzenis van de sterke leider. Maar, met het binnenhalen van Poetin, blijkt het Paard van Troje binnengehaald.
De rillingen gaan over je huid als je leest hoe Poetin in zijn bolwerk van de geheime dienst te Moskou benaderd wordt om de nieuwe leider te worden.
Aan de hand van ononderbroken gesprekken met Vladimir Baranov, de voormalige theatermaker én spindokter van Vladimir Poetin krijgt de lezer een schokkend, maar ook fascinerend beeld van de opkomst en heerszucht van de huidige Tsaar van Rusland. Hoe hij doordringt tot in de vezels van dat immense land.
En het mag duidelijk zijn, het is de Tsaar zelf die alles in de hand neemt, en heeft. Niets gaat buiten zijn regie om. De strakke leiding van het immense land, de beslissingen daartoe genomen; als lezer ga je het bijna normaal vinden, de stappen die de Man weloverwogen neemt en heeft genomen. Er sijpelt haast bewondering en begrip door het verhaal heen. En toch, dat is nu juist het griezelige.
‘De tsaar is nooit ontvankelijk geweest voor genegenheid - hij was hooguit een man van gewoonten.’ (P. 238)
De Kremlinfluisteraar, de titel alleen al, blijkt een fascinerend boek, dat je niet snel zult vergeten. Ondanks de vorm, de monoloog van de ex-spindokter is het boek toch tot een boeiend geheel geworden door de vaardige hand van Da Empoli. Ademloos gaat de gemiddelde lezer de verschillende historische gebeurtenissen en namen af, uit de afgelopen decennia. O ja, die oligarch, die werd opgepakt. En o ja, die aanval op Tsjetsjenië. O ja, Pussy Riot. Een mix van feiten en fictie die prettig leesbaar en scherpzinnig gaten van kennis invult voor de geïnteresseerde lezer. En huiveringwekkend.
Uiteindelijk zal Baranov, gebaseerd op de werkelijk bestaande Vladislav Soerkov van het toneel verdwijnen. Poetin daarentegen is nog steeds present op het wereldtoneel. En hoe! Met hem is de realiteit beangstigend. De laatste bladzijden spreken zelfs over apocalyptische termen. Kortom, De Kremlinfluisteraar is een pregnant boek dat niemand met realiteitszin onberoerd zal laten.