Paradijsvogel op het water

Op een bepaald moment gooit ex-marinier Dick Conant het roer om. Hij koopt een kano en zakt vervolgens de grote rivieren van de Verenigde Staten af en keert niet meer terug in de reguliere ratrace.
Journalist Ben McGrath is slechts één uit de lange rij van vele ontmoetingen die de robuuste en zachtmoedige kanoër tijdens zijn vaartochten vastlegt. Maar, de bij The New Yorker werkzame journalist besluit de wegen van Dick Conant vast te leggen. In het boek De Rivier. Een titel die wellicht te weinig zegt over de persoon Conant maar toch de dragende kracht is in het bij vlagen filosofische en beschouwende verhaal.
Het boek is meer dan een biografie.

McGrath begint net als zijn protagonist een zoektocht. Uit de vele losse papiertjes, dagboeken, bonnetjes creëert McGrath een boeiend verhaal dat een tijdspanne van meer dan twintig jaar overbrugt. Dwars door het imposante Noord-Amerika, en dan wel via de soms woeste maar vooral ook schitterende natuur van de vaarwegen, legt hij nauwgezet Conant’s reizen vast, als was hij de bonkige kanoër een varende Hemingway. Intussen mijmert McGrath verrassend filosofisch en melancholisch over het leven en de rivier als ‘basis van de menselijke beschaving’, P.159.

Het boek is niet altijd eenvoudig te volgen, maar ja wat wil je. McGrath moest zich baseren op veel verschillende onoverzichtelijke informatiebronnen. Hij heeft er zelf voor in pakhuizen gegrasduind, die Conant trouw aanhield. En Amerika is geen Nederland, het land met zijn verscheidenheid en diversiteit is zo imposant! En hoewel de vertaling geslaagd is, zou een andere indeling of stijl wonderen kunnen doen.

Hoe dan ook. De mens Conant ontroert. De mate van ontmoetingen en plaatsen en de beschrijvingen hiervan zou wel een onsje minder mogen. Neemt niet weg dat McGrath met recht en reden een monument heeft opgericht voor een paradijsvogel. Voor iemand die indruk heeft gemaakt op de anderen die hem tegenkwamen. Het schetst een beeld van de binnenlanden, de rafelranden van de Verenigde Staten. Waar iemand anders, waar ik misschien zomaar aan voorbij zou gaan, creëert McGrath met woorden een standbeeld, in de vorm van een boek. Een schets waar we niet altijd een goede kijk op krijgen hier in ons kikkerlandje. Het is een andere wereld dan Hollywood, Het Witte Huis of Manhattan.

Het boek is bij vlagen langdradig en ‘rommelig’, maar is toch een aanrader voor de lezer die op zoek is naar avontuur en open staat voor een ontmoeting met een indrukwekkende en vooral eenzame solokanovaarder die op zoek is naar liefde en waardering. Ook de overpeinzingen van McGrath vond ik de moeite waard. Ja, je gaat toch nadenken over het leven, de dagelijkse sleur, de zin van het bestaan. Een ontmoeting met een paradijsvogel kan existentieel ingrijpen. Naast Conant is het boek ook een weergave van de jonge schrijver op zoek naar zijn identiteit.

Ik geef het boek vier sterren.