Een origineel vormgegeven zoektocht naar identiteit

Haroon Ali levert een rijk verhaal af, dat leest als een spannende roman, een reisverslag met verschillende vertakkingen.

De auteur is journalist, dat merk je aan de zakelijke duiding die hij inlast bij politiek, religie en geschiedenis, zoals uitleg over het verschil tussen soennieten en sjiïeten of over de geschiedenis van India en Pakistan. Hij verweeft deze informatie mooi in zijn persoonlijk verhaal: een zoektocht naar zijn identiteit als Pakistaanse Nederlander (of omgekeerd), maar nog meer een zoektocht naar zijn roots, naar de weg die zijn vader heeft afgelegd van charismatische jonge avonturier tot rigide moslim, waarom hij geworden is wie hij is. Ook een poging om eindelijk aanvaard te worden door deze vader, aanvaard om wie hij is (homo, afvallige moslim). En de moeilijke gezinssituatie waarin hij is opgegroeid (gescheiden ouders, ontspoorde zus).

Ali heeft dit complexe verhaal mooi en origineel vormgegeven, door er een briefroman van te maken, gericht aan zijn halfbroertje - maar eigenlijk eveneens gericht aan zijn vader. In deze vorm spreekt hij ook de lezer rechtstreeks aan. Je leeft mee met zijn gevoelens.

De auteur schrijft helder, de combinatie van het zakelijk, journalistieke reisverslag met zijn persoonlijke worstelingen is mooi in balans. Wat hij beleeft tijdens zijn reis, de contacten met zijn gastvrije familie (het vele eten), de mensen die hij ontmoet, hij leert Pakistan voor een stuk vanbinnen kennen, dit overstijgt een toeristisch reisverslag en een journalistiek verslag. Hij toont de lezer een Pakistan voorbij de clichés, met seks, drugs, alcohol, feminisme,maar ook aandacht voor uiterlijke schijn, machocultuur, blind nationalisme en oppervlakkigheid (protserigheid bij mensen met geld, alles kan als je geld genoeg hebt).

Een beeld met vele gezichten dus. Maar laagdrempelig neergeschreven, geschikt voor jongeren die zelf op zoek zijn en/of meer te weten willen komen over een andere cultuur.

Enkele mooie citaten:

Bij zijn aankomst in Pakistan:

‘Ik ademde Pakistan in en Nederland uit.’

Bij het bezoek aan een Boeddha beeld:

'Deze sporen waren voor mij het bewijs dat beschavingen komen en gaan. De ene cultuur gaat over in de andere, net zoals de tekeningen op de rotsen. Je kunt je geloof ergens in krassen, maar de wereld verandert, ons wereldbeeld verandert en ik verander – en dat kan papa niet tegenhouden.'

Op het eind van zijn reis, heeft hij iets bijgeleerd over zijn identiteit?

'Toch waren de draadjes in mijn brein verlegd, er waren nu andere delen geactiveerd en met elkaar verbonden. Vóór deze reis was ik maar een halfbloedje, een ondefinieerbaar, lichtbruin brouwsel. Maar ik begon langzaam maar zeker te wennen aan de term ‘dubbelbloed’, die ik steeds vaker hoorde en las. Niet een onzuivere mix van botsende bestanddelen, maar het beste van twee werelden bij elkaar opgeteld. Dubbelbloed, extra sterk. Daar voelde ik wel wat voor na al mijn omzwervingen, al was ik nog aan het uitvogelen wat dat precies was.'

Ik las dit boek voor de lezersjury van de Hebban Debuutprijs 2021. Van de vier titels die ik toegewezen kreeg uit de longlist eindigde deze voor mij op de tweede plaats: een nominatie waard!