Advertentie

(Deze bespreking verscheen eerder in Fantastische Vertellingen 50, juni 2019).

Revolte is een opmerkelijk boek, dat nu al vermelding in de toekomstige geschiedschrijvingen van de Nederlandstalige fantastische literatuur heeft afgedwongen.

Op de eerste plaats omdat het uitstekende sciencefiction is, space opera: snel, dynamisch, verrassend, kleurrijk, met humor en relativering. Het verhaal van Raik Minnema, een jonge Fries die carrière wil maken in de ruimtestations in de asteroïdengordel, en de wat raadselachtige pilote Freddy. In een plots uiteenvallende wereld worden ze plotseling op elkaar aangewezen. Personages die een gezicht krijgen en een verhaal dat goed is gecomponeerd. Het speelt zich af in de bekende nabije ruimte van satellieten, ruimtestation en Marsmissie, maar in een toekomst na de Ineenstorting, waarna de EU samen met de VAHA, een soort van VOC, de zaak weer op de rit hebben gekregen en de eerste échte stap in de ruimte hebben gezet. De wortels van deze ontwikkeling liggen in de EU, Bremen, Luik, Eindhoven. Met die technologische vooruitgang is het natuurlijk ook mogelijk om het lichaam te modificeren en als bijthema is er het spanningsveld tussen de zuiveren en de in meer of mindere mate aangepaste mensen. Dan valt de verbinding met de Aarde weg, blijken de ruimtehabitats wel erg overbevolkt en is er revolte.

Als tweede: Revolte zal de geschiedschrijving in gaan als de eerste roman van Jorrit de Klerk. De Klerk presenteerde zich in 2013 als een talentvolle schrijver van sciencefiction en sindsdien heeft hij zich verder ontwikkeld met verhalen in tijdschriften (WonderWaan, Fantastische Vertellingen) en verzamelbundels (Ganymedes, Edge Zero, Achterblijvers), een ontwikkeling waarvan de steeds hogere noteringen bij verhalenwedstrijden als de Harland Verhalenwedstrijd, Edge Zero en Fantastels het onomstotelijke bewijs vormen. En nu is er dus de volgende stap: een roman. En dan ook nog een roman waarin hij zijn sterke punten heeft gehandhaafd, misschien zelfs wel verder heeft versterkt: helderheid in stijl en compositie, een belangstelling voor mensen in een fysieke omgeving, en relativering. Er gaan nieuwe romans van Jorrit de Klerk volgen, dat kan bijna niet anders, misschien wel een vervolg op Revolte.

De derde reden waarom Revolte wereldfaam verdiend: het is het eerste deel in een reeks van vijf romans over De Zwijgende Aarde, alle vijf geschreven door verschillende auteurs. De top van de Nederlandstalige sciencefictionschrijvers is door uitgeverij Quasis bijeen gebracht voor een gezamenlijk universum-project, waarin in één jaar vijf romans zullen verschijnen. De wereld is groot en er gebeurd heel veel en ik weet niet alles, maar volgens mij is dit uniek. Natuurlijk, er worden bekende werelden gebruikt door andere auteurs om nieuwe verhalen in te plaatsen, maar dat is toch anders. De Zwijgende Aarde is dus een reeks waarmee, na Jorrit de Klerk, ook uitgeverij Quasis een plaats in de geschiedenisboeken heeft veroverd.

De vierde reden waarom deze roman van belang is, of misschien kan ik het beter reden 1b noemen, is dat het een sciencefictionroman is die iedere literatuurstudent moet bestuderen om de grens tussen literatuur en genre scherper te stellen. Dat is namelijk is een discussie die steeds weer oplaait, maar waarvan ik nog geen bevredigende eindconclusie heb gezien. Wanneer je die grenzen wilt definiëren moet je geen slechte maar juiste goede voorbeelden bestuderen. Revolte is zo’n goed voorbeeld en het lijkt mij leerzaam te lezen waarom een letterkundige het niet als literatuur zal classificeren.

In het dankwoord wordt ik met name genoemd, maar de objectiviteit van voorgaande beschouwing maakt duidelijk dat ik mijn oordeel daardoor niet laat beïnvloeden. Het is immers een feit dat iedere liefhebber van sciencefiction Revolte zal willen lezen, en iedereen die zich afvraagt wat sciencefiction is, moet dat ook doen.
En dit is nog maar het begin! Zowel van Jorrits carrière als romancier als van De Zwijgende Aarde.

Reacties op: En dit is nog maar het begin

5
Revolte - Jorrit de Klerk
Jouw boekenplank Jouw waardering
Jouw recensie   Schrijf een recensie
? Onze partners
E-book prijsvergelijker