Op zoek naar identiteit!

Met 'Rahila’s geheimen' bewijst Judit Neurink dat een roman tegelijk actueel, persoonlijk en meeslepend kan zijn. Het is het vervolg op 'De Joodse bruid', maar kan perfect los gelezen worden.

Dit is geen boek dat je zomaar “even tussendoor” leest. Het grijpt je vast, neemt je mee van Koerdistan naar Israël en laat je achter met een vraag die blijft knagen: waar hoor je eigenlijk thuis?

Hoofdpersonage Zara groeit op in Koerdistan, in een wereld waar religie, politiek en geweld steeds meer in elkaar verstrengeld raken. Wanneer de dreiging van moslimextremisme te groot wordt, vlucht ze naar Israël - het land van haar Joodse wortels. Een nieuwe start, denkt ze, maar veiligheid blijkt relatief. Als haar geliefde Bram zwaargewond raakt bij een aanslag, wankelt haar prille gevoel van houvast opnieuw. Terwijl hij overtuigd is dat Israël zijn thuis is, groeit bij Zara de twijfel: ‘Is dit ook haar plek?’

Wat deze roman voor mij bijzonder maakt, is het magisch-realistische randje. Een zwarte kat duikt op en lijkt de stem te dragen van Zara’s overleden grootmoeder Rahila. Klinkt mysterieus en dat is het ook, maar het werkt. De kat wordt een soort kompas dat Zara richting haar familiegeschiedenis stuurt. Want onder haar huidige leven ligt een laag van verzwegen waarheden: een Joodse afkomst die verborgen werd, een grootmoeder die als kind werd “gestolen”, familieleden die hun identiteit moesten inslikken om te overleven.

Neurink schrijft met kennis van zaken. Als voormalig Midden-Oostencorrespondent kent ze de regio door en door. Dat voel je in de details: de politieke spanningen, de impact van ISIS, de complexe verhouding tussen Koerden, Arabieren en Joden. Toch wordt het nooit een geschiedenisles. Alles blijft verankerd in de levens van mensen van vlees en bloed. Geen zwart-witdenken, geen simpele daders en slachtoffers, maar grijstinten, heel veel grijstinten.

Een sterk thema in het boek is naar mijn gevoel intergenerationeel trauma. Zara’s moeder kampt met hevige angstaanvallen, maar haar angst is meer dan een reactie op recente gebeurtenissen. Het is de erfenis van generaties die hebben moeten zwijgen, vluchten of zich aanpassen. Neurink laat zien hoe geschiedenis zich niet netjes laat afsluiten. Ze reist mee in koffers, in verhalen, soms zelfs in stiltes.

Tegelijk is Rahila’s geheimen geen zwaarmoedig boek. Het gaat ook over liefde van twee mensen die elkaar vinden in een land vol tegenstellingen. Over de vraag of je identiteit vastligt in je DNA of dat je die zelf kunt vormgeven. Over kiezen: voor een land, een geloof, een partner, een toekomst. Zara’s twijfel maakt haar herkenbaar. Want wie heeft zich nooit afgevraagd of hij of zij wel op de juiste plek is beland?

Stilistisch schrijft Neurink helder en toegankelijk. Haar zinnen zijn trefzeker, soms bijna sober, maar altijd geladen met betekenis. Ze weet complexe historische en politieke context te integreren zonder het verhaal te verzwaren. Daardoor blijft Rahila’s geheimen vlot leesbaar voor een breed publiek, ook voor wie minder vertrouwd is met de geschiedenis van het Midden-Oosten.

Wat dit boek vooral doet, is volgens mij perspectief bieden. Het laat zien dat identiteit niet eenduidig is, zeker niet in een regio waar grenzen - letterlijk en figuurlijk - voortdurend verschuiven. Zara is Koerdisch, Joods, dochter, geliefde, vluchteling, academicus. Ze is niet een ding en precies dat maakt haar verhaal brandend actueel.

'Rahila’s geheimen' is een roman voor lezers die houden van sterke vrouwen, maatschappelijke relevantie en een vleugje mysterie. Het is een boek dat je raakt zonder sentimenteel te worden, dat informeert zonder belerend te zijn.
Het is een krachtige, eigentijdse roman over roots, keuzes en de moed om je eigen verhaal onder ogen te zien.

Ik waardeer dit boek graag met 4 sterren.

Judith Neurink bedankt voor het recensie-exemplaar.