Lezersrecensie
Drie vrouwen in Wereldoorlog II
Het boek van Martha Hall Kelly was vorig jaar in de VS een bestseller van New York Times, en terecht ! Het verhaal is gebaseerd op ware gebeurtenissen en vooral de Amerikaanse Caroline Ferriday is de sleutelfiguur. De auteur heeft haar archieven en brieven gelezen, haar huis bezocht (Ferriday is overleden in 1990) en haar leven gereconstrueerd. Het verhaal draait rond drie vrouwen :Caroline Ferriday in de VS, Kasia Kuzmerick uit het Poolse Lublin en de Duitse arts Herta Oberheuser. Caroline werkt voor het Franse consulaat in New York en bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog zorgt ze voor een hulplijn naar Frankrijk. De Poolse Kasia gaat in het verzet en komt zo samen met haar moeder en zus in het concentratiekamp van Ravensbrück terecht. Daar is Herta Oberrheuser kamparts die vooral op Poolse vrouwen medische experimenten uitoefent. Deze bestaan erin de benen van de vrouwen te opereren en de wonden dan te laten infecteren en ze dan te behandelen met sulfonamide. Vele vrouwen overleven het niet en de anderen houden er levenslange handicaps aan over. Ze worden in Ravensbrück de Konijnen genoemd omdat ze dienen als 'proefkonijn' en na de operatie enkel nog in staat zijn om als een konijn rond te huppelen.
Na de oorlog verneemt Caroline via een Franse vriendin het lot van deze Poolse vrouwen. Ze slaagt erin om 72 van hen naar de VS te laten overbrengen voor medische verzorging en zo ontstaat een hechte vriendschap tussen Caroline en Kasia en haar zus Zusanna. Caroline slaagt er ook in om Kasia ertoe aan te zetten Herta Oberheuser op te sporen (deze was in proces van Nürenberg veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf, maar was reeds na 5 jaar vrijgekomen) . Door gerichte actie wordt Oberheuser - die als huisarts werkt in klein stadje in West-Duitsland - verbod opgelegd haar beroep nog uit te oefenen.
Het boek is zeer vertellend en met mooie dialogen. De wrede praktijken van de nazi's worden niet verzwegen en soms wordt het voor de lezer toch even slikken. Het hoort echter bij het verhaal, maar de auteur zorgt ervoor dat het boek niet alleen kommer en kwel is. Martha Hall Kelly heeft vele opzoekingen gedaan en dit maakt het boek ook levensecht. Het moet niet makkelijk zijn geweest voor een Amerikaanse om op een dergelijke wijze te schrijven over wat zich in Europa afspeelde tijdens Wereldoorlog II. Een magistraal boek dat ik vele lezers kan aanbevelen !