Grote man

Grote groet uit Zwagerland door Joost Zwagerman

Dit boek bevat essays, gedichten, dagboekfragmenten en stukjes uit romans. Ze hebben gemeen dat ze allemaal een ode zijn aan Noord-Holland waar Joost vandaan komt.

Vooraan in dit boek staat een kaart van Noord-Holland en dat is een goed idee want Joost schrijft zo aanstekelijk dat je er echt heen wilt gaan. Naar Bergen, Haarlem, de zee.
Voor mij is Joost op zijn best in zijn essays en dat is in dit boek niet anders. Als je ooit zijn colleges in De Wereld Draait Door zag of je hoorde hem ergens live spreken (beide heb ik mogen ervaren) dan weet je hoe hij essays schrijft. En als je ze leest dan hoor je hem zelfs praten in je hoofd, geweldig.

Ooit had ik het enorme voorrecht om een brief van hem te ontvangen, een brief die hij me schreef vanuit het huisje in Tuitjenhorn. Uit die brief sprak hetzelfde enthousiasme dat in dit boek van elke pagina spat. Omdat hij zo vol aandacht en met oog voor detail schrijft zie je de zee, de blote hangborsten en de wolken zo voor je. Geen onderwerp is te klein, noch te groot voor hem. Het grootse maakt hij nog groter en het kleine tilt hij boven zichzelf uit. ‘De dingen in dit dorp groeten mij zodra ik er ben.’

Zwagerman heeft een manier gevonden om de wereld om ons heen meer kleur te geven, om ons anders te laten kijken. Naar kunst, de natuur, elkaar, onszelf. Omdat hij zo een gretige kijker was schreef (en praatte) hij ook grenzeloos meeslepend. Daar kunnen wij een voorbeeld aan nemen. Jammer genoeg hebben hoge bergen ook diepe dalen als keerzijde, dat weet Joost als geen ander.

Ik ben hem dankbaar voor alle moois dat hij schreef, vooral de stukken over de zee (haar kleur als een schotelvod, haar zuchten, haar lege horizon,…). Want die stukken zitten vanaf nu gebeiteld in mijn blik, de Noordzee zal voor mij altijd een stukje Joost bevatten vanaf nu.
Zinnen, stukjes, halve pagina’s om te onderlijnen in overvloed in dit boek. Ideeën die in je hoofd blijven zingen zijn er ook genoeg. Door Grote groet ga je zin krijgen om meer te lezen, op te zoeken, te bezoeken. En het mooie is ook dat Joost zo lyrisch kan zijn over anderen (kunstenaars, dichters, schrijvers), dat maakte hem tot een mooi mens. En dat maakt dat zijn boeken ons een ruimere blik en meer kennis bieden.

In alles dat hij schreef en sprak zat zijn hele ziel en zaligheid, dat moet voor hem slopend zijn geweest maar voor ons is dat een feest.

Boeken die na het overlijden van een schrijver verschijnen zijn niet altijd aanraders, dit boek daarentegen wel. Het is een mooie ode aan Noord-Holland én Joost. Bedankt Maria Vlaar voor de samenstelling. Ik kijk al uit naar de biografie die u over hem aan het schrijven bent.