Jaap Koper-3618 over De tranen van Mata Hari

Voor mij is het elke keer uitkijken naar een nieuw boek van Tomas Ross. Ik heb er lang over gedaan om het te lezen, maar deze is echt van een bijzondere waarde. De beschrijvingen van het leven, het decor waar het zich allemaal in afspeelt, zijn door Ross zo verschrikkelijk goed neergezet, dat je ook echt het idee hebt in wat voor periode deze mensen hebben geleefd. Een Phonix typemachine wordt in detail beschreven. Het moet allemaal kloppen. Veel werk om dit soort details in een verhaal te stoppen. Het kost ook tijd, maar het resultaat is er dan ook naar.

Het verhaal volgt drie personen. Die van Mata Hari met haar uitbundige levensstijl, waarbij niet gekeken wordt op een dubbeltje, die van de agent met archeologische achtergrond Jonathan Grey en de journalist Willem Bentinck die betrokken raakt bij de GSIII en wiens leven met Mata Hari verweven raakt als later een medogenloze spion hem chanteert. Al deze verhalen spelen zich af tegen de achtergrond van de bloedige Eerste Wereldoorlog. Ook het Nederland van toen, dat neutraal bleef, was een broeinest van spionnen.

Vooral het verhaal vanuit de perspectieven van Grey en Bentinck wordt goed neergezet. De een weet van de ander niet waarmee die bezig is. Dat maakt het boeiend, omdat zowel Grey een opdracht heeft om dingen na te gaan, als Bentinck die wil weten wat er achter de moord op zijn vroegere collega Talsma steekt en wat de verklaring is van de geheimzinnige dood van de kunsthandelaar Jean Luc Fachaud. Uiteindelijk komen de verhaalslijnen van de fictieve personages Grey en Bentinck samen.

Waar Tomas Ross in mijn ogen goed in is, is dat zijn hoofdpersonen soms marionetten zijn en dat de krachten van de hogere machten groter zijn dan de personages zelf. Dat is de reden waar Mata Hari aan ten onder is gegaan. Grotere krachten met grotere invloeden waarop zij zelf invloed heeft. In het epiloog geeft Ross uitleg over bepaalde zaken, maar de conclusie die ik trek is dat enkele hoge mensen die in Frankrijk het voor het zeggen hadden het wel goed uitkwam dat Mata Hari werd geëxecuteerd. Een hoop problemen werden daarmee opgelost.