Aardige roman met misleidende achterflap

Hoeveel vrijheid mag een auteur zichzelf permitteren als een boek in de markt wordt gezet als ‘gebaseerd op een waargebeurd verhaal’? Héél véél, blijkbaar. Laat je niet voor de gek houden door de predicaten op de cover en de achterflap: deze roman is eerder geïnspireerd door dan gebaseerd op het leven en werk van een bestaand persoon. Het boek gaat eveneens niet over gewetensnood na meewerken aan de atoombom, hoezeer de omschrijving ook pretendeert het verhaal zo samen te vatten. Je bent gewaarschuwd.

In De wereld gedeeld door twee (een titel die de lading beter dekt dan de originele Engelse titel Universe of Two) van Stephen P. Kiernan gaan wiskundige Charlie en muzikante Brenda een relatie aan in de VS tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn berekeningen lijken Charlie van het slagveld weg te houden tot tevredenheid van hen beiden. Tot hij in 1944 overgeplaatst wordt naar Los Alamos om daar telkens meer verbindingen te solderen – een klusje waarvan het nut hem lange tijd grotendeels ontgaat.

Deze roman lijdt onder tal van beloften die worden gedaan en niet worden ingelost. Het verhaal is zo losjes gebaseerd op iemand dat het ronduit misleidend is om te suggereren dat dit ‘gebaseerd is op een waargebeurd verhaal’, Brenda werkt op geen enkele manier direct mee aan de atoombom en de gewetensnood die op de achterflap wordt gepresenteerd als middelpunt van het boek is bijzaak. Dat neemt niet weg dat de roman plezierig is om te lezen.

De schrijfstijl is puur functioneel. De auteur ligt regelmatig een tipje van de sluier op aangaande de nasleep van het werk van Charlie. Dat creëert een prettige spanning. Het perspectief wisselt tussen Brenda en Charlie, wat zorgt voor een afwisseling en een broodnodige connectie tussen de personages, want voor een deel van de roman hebben ze weinig contact. Vooral het inkijkje in de totstandkoming van de atoombom en de motieven/twijfels van de betrokken wetenschappers is geslaagd en interessant. De weg die Charlie aflegt tot de productie van de atoombom beslaat het grootste gedeelte van de roman en wordt bijzonder goed weergegeven, waardoor je de frustratie, triomf en weerzin samen met hem beleeft.

Het liefdesverhaal is wat slapjes. Dat komt mede doordat de relatie tussen Charlie en Brenda zelden spannend is en ook niet enerverend wordt verteld. Er wordt vooral veel over gezegd – door de auteur en de personages – terwijl het waarschijnlijker een stuk beter uit de verf was gekomen als er meer getoond was. *Show, don’t tell!*Ook is Brenda overdreven niet-perfect (lees: een trut). Een betere uitwerking van de beloofde gewetensnood had het liefdesverhaal meer diepgang kunnen geven, maar die kans laat Kiernan onbenut.

De wereld gedeeld door twee is een aardige roman die helaas de last van de misleidende achterflap met zich meezeult. Voor lezers met interesse in WOII is het desondanks fascinerende materie; voor lezers die op zoek zijn naar een verhaal met inhoud: zoek verder.