Taaie maar lekkere kluif

In The Luminaries van Eleanor Catton komen twaalf mannen samen om een opeenstapeling van gebeurtenissen en misdaden te bespreken waarbij zij allen zijdelings betrokken zijn. De net in Nieuw-Zeeland aangekomen Walter Moody raakt per ongeluk in deze bijeenkomst verzeild en hoort het gefascineerd aan. Hoe is de dronkenlap Crosbie Wells overleden? Waar is de goudzoeker Emery Staines, die rond diezelfde tijd verdween, gebleven? Waarom probeerde de prostituee Anna Wetherell tegelijkertijd zichzelf van het leven te beroven? En van wie is het goud dat in de hut van de dode werd gevonden?

Het uit elkaar houden van karakters kan in het begin van The Luminaries behoorlijk zwaar zijn (al is het niet zo onmogelijk als bij Wolf Hall van Hilary Mantel; waar iedereen Thomas heet, haha). Dit ondanks het feit dat Catton de karakters krachtig neerzet. Gelukkig verdwijnt de verwarring geleidelijk en leer je dan van de personages te houden.

Het mysterie is bijzonder ingewikkeld. De herkomst van het goud is als lezer moeilijk te achterhalen en onthouden, want het was door zoveel handen gegaan en er waren zoveel leugens over verteld. Het blijft dan ook heel lang onduidelijk hoe het werkelijk zit.

Het taalgebruik is lekker kleurrijk, vaak ouderwets formeel en soms juist ouderwets ruw.

Kortom: de karakters zijn uitstekend, het mysterie is complex en qua taal is The Luminaries een genot om te lezen. Deze elementen zorgen samen voor een interessant maar niet bepaald eenvoudig boek.

Daar komt bij dat de vorm waarin The Luminaries is gegoten nogal eens afleidt van de inhoud. Het boek bestaat uit twaalf delen en begint met twaalf bondgenoten vanwege de twaalf sterrenbeelden van de dierenriem of zodiak. Deze twaalf mannen krijgen elk een eigen sterrenbeeld toegewezen. Verder wordt er d.m.v. hoofdstuktitels, tekeningen en verwijzingen binnen de tekst alleszins moeite gedaan om het plot van het boek te linken aan de astrologie, maar geslaagd zijn deze pogingen allerminst. Hierin doet The Luminaries aan The House of Leaves van Mark Z. Danielewski denken. Het zijn twee dikke boeken, maar de beide boeken delen vooral een aparte structuur. En uiteindelijk zijn allebei de boeken hierdoor teleurstellend omdat de structuur nergens het niveau van (goed gevonden, maar oppervlakkige) gimmick ontstijgt.

Voor degenen die zich er toch aan willen/durven wagen volgt hieronder een handleiding voor het lezen van dit boek.

How to read The Luminaries:

Tip 1: Op de e-reader. Als je de papieren versie van dit boek zittend leest dan moet je af en toe van arm wisselen, want je krijgt gewoon spierballen van het tillen. Dus, je kunt ‘m het beste op de e-reader lezen. Of liggend in bed als je – net als ik – te koppig bent om een e-reader aan te schaffen, want dan hoef je het boek niet omhoog te houden.

Tip 2: Lees elke dag een stuk(je). In het begin zijn de hoofdstukken misschien iets te lang om iedere dag een hoofdstuk te lezen, maar het lezen van 15 à 20 bladzijden per dag is aan te raden. Dit is geen boek dat je tussendoor weg kunt leggen en een paar dagen later dan weer op kunt pakken. Als je dat doet dan weet je geheid niet meer wie wie is. Ook het terugbladeren naar de praktische lijst voor in het boek met namen, beroepen en verblijfplaatsen zal je dan waarschijnlijk niet helpen. Dus, lees om in de flow te blijven en om verwarring te voorkomen elke dag, al zijn het maar een paar bladzijden. Sla geen dag(en) over – zoals ik deed.

Tip 3: Niet. Dit is heel subjectief natuurlijk, maar als je exclusief houdt van boeken die lekker weglezen dan is dit boek waarschijnlijk niets voor jou. In de tijd dat je dit boek leest kun je ook drie andere boeken lezen. En dit boek is goed, maar is het zó goed? Decide for yourself!