Meer dan 7,0 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Lezersrecensie

Lonneker revisited

marcel hoekstra 20 december 2025
AFDH, ooit opgericht om het werk van zkv-schrijver A.L. Snijders uit te geven, is de ‘Heemlandreeks' begonnen, waarin podium beoogd is voor specifiek aan Oost Nederland gerelateerde literatuur.
De roman Loenigher van Hans Sprakel is de eerste in die reeks.

De hoofdpersoon in Loenigher, Robert ter Huurne; man van zekere leeftijd, tekent zijn ‘coming of age’ op in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. In een dorpje in Twente.

Ter Huurne zet al snel de toon: ‘Mijn stellige overtuiging is dat het huis waar je opgroeit als kind voor een belangrijk deel je karakter vormt. Ik groeide op aan de verkeerde kant van de muur, daar waar de steile trap voor opa’s slaapkamer uitkwam.’
En borduurt vervolgens op die stellingname door. Oud zeer komt voorbij, het klasgenoot onder klasgenoten zijn, maar ook te onbehapbare enormiteiten voor het geestesleven van kleine jongens: een in de hens gestoken boerderij; het gruwelijke einde van een uitgebroken koe, en grotesk gedoe op school en in de familie. Ook het onvermijdelijk opgelopen en de rest van het leven tekenende blauwtje blijft natuurlijk niet uit.

Loenigher is grosso modo prettig geschreven. En soms heel goed. Een regel als: ‘Ik geloof dat bij ons in huis kunst vooral pijn aan de ogen moest doen’, zou ik, helaas bestaat die niet meer, linea recta nomineren voor de Tzumprijs voor de literaire zin van het jaar.

Helaas voor Hans Sprakel was professioneel recensent Theo Hakkert op zijn weblog VersTwee wat zuinigjes in zijn oordeel over dit boek: ‘Vaardig opgeschreven, daar niet van, maar qua vorm gebeurt er weinig en ondanks bijvoorbeeld het in de achtergrond verwerken van de Molukse treinkaping overstijgt het op geen enkel moment het lokale.’
Ik zag er tijdgeest in; herkende de trefzeker opgevoerde dorpsjongen, en zeker ook de ingekleurde mores en zeden. Maar vond wel het gegoochel met straat- en plaatsnamen, en aanduidingen als ‘textielstadje A’, dan weer jammer. En in de wijze waarop Ter Huurne uiteindelijk expliciet deel uit gaat maken van het belaste familieverleden, heeft Hans Sprakel zijn hoofdpersoon wel erg magertjes kleur op de konen gegeven, vond ik.

Toch: mij beviel Loenigher. Net als het idee achter de ‘Heemlandreeks’.
En geestig, want misschien juist ook wel heel Oost Nederlands, vond ik het dat Sprakel met veel omhaal de verdenking op zich heeft geladen op voorhand al teruggeschrokken te zijn voor elke denkbare deining: ‘(..) Niettemin hechten auteur en uitgever eraan te beklemtonen dat alle personages en omstandigheden in deze roman aan de verbeeldingskracht van de auteur ontsproten zijn (..)’ en, in een interview in Tubantia (2 oktober ’24): ‘Het is niet de werkelijkheid, al zullen mensen dat soms denken.’


Titel: Loenigher, verzwegen levens (2024, 276 pag.)
Auteur: Hans Sprakel (Lonneker, 1961)
ISBN 9789493183285
Uitgever: AFDH

Reageer op deze recensie

Meer recensies van marcel hoekstra