Lezersrecensie
Rating is gebaseerd op het lezen met de ogen van vandaag de dag
Bijzondere uitgave met de oorspronkelijke Latijnse tekst naast de ver- en hertaalde Nederlandse. Ook de oude illustraties zijn opgenomen. Iedereen heeft ergens wel eens gehoord van een citaat als “Al draagt een aap een ring, hij is en blijft een lelijk ding” (pg 59). Ondanks die herkenning blijft de tekst vaak ontoegankelijk, enerzijds vanwege de grote hoeveelheid verwijzingen naar de goden waarmee wij niet zijn opgegroeid. Anderzijds vanwege de wijze van redeneren en tekstbehandeling, die maar doorgaat en doorgaat en doorgaat. Maar goed, meer inhoudelijk: eerst neemt Erasmus filosofen (gelijk hemzelf) op de hak. Daarna wordt de draak gestoken met geloof en bijgeloof, zondaars die aflaten kopen, geloofsdienaren. En niet zomaar een beetje. Tot de grond aan toe afgebrand. Ketters zijn zij allemaal die dogma’s opleggen. Eén voor één uitgebreid en uitentreuren fileert hij de gebruiken en kerkstellingen. Ook koningen, vorsten, regenten en hun hovelingen komen aan de beurt. Het is een doorwrocht en zeer goed beargumenteerde studie naar de absurditeit en onrechtvaardigheid van de maatschappij van rond het jaar 1500. Voor die tijd revolutionair, maar het is en blijft natuurlijk een product van haar tijd. De satire is veelal niet meer bestemd voor deze tijd. Het is nu lastig deze nog goed te kunnen duiden. Wat wel duidelijk is dat Erasmus een lans breekt voor het humanisme. Wat mij betreft een nobel streven, ook en nog steeds in deze tijd.