De schaduwvorm van een boek

Wat ik heel bijzonder vind en zeker meeneem vanuit dit essay, is het idee van een “shadow-shape”, of schaduwvorm; datgene wat er overblijft van het boek in je hoofd nadat je het gelezen hebt. Deze schaduwvorm is een totaalbeeld van enerzijds het boek: het verhaal, de personages, de stijl en structuur; maar daarnaast kleuren ook onze persoonlijke impressies tijdens het lezen deze ervaring: tijdstip en plaats waar we het boek lezen, onze emotionele gemoedstoestand van dat moment, onze ervaringen tussen de verschillende leesmomenten door. Zo laat elk boek bij iedere lezer een eigen schaduwvorm na, die we ons verdere leven meedragen, die in ons hoofd leeft, en waaraan we soms terugdenken.

Wanneer ik dit toepas op mezelf weet ik inderdaad meestal nog steeds voor elk boek dat een bewuste herinnering naliet (soms komen boeken vluchtig voorbij en verlaten ze na een bepaalde periode mijn bewuste herinneringsmodule), waar ik het boek las en wat er toen speelde in mijn leven. Die elementen kleuren natuurlijk de leeservaring en zorgen ervoor dat elke boek een andere schaduwvorm genereert in het hoofd van iedere individuele lezer, ook al is de fysieke vorm, het boek zelf, dezelfde.

Het voorwoord van Sheila Heti, die dieper op dit onderwerp ingaat, was dan ook een meerwaarde. Het nawoord van haar hand kon me minder boeien.

En het essay van Woolf zelf heb ik heel graag gelezen, en keer ik zeker nog naar terug.

“I have sometimes dreamt, at least, that when the Day of Judgement dawns and the great conquerors and lawyers and statesmen come to receive their rewards – their crowns, their laurels, their names carved indelibly upon imperishable marble – the Almighty will turn to Peter and will say, not without a certain envy when He sees us coming with our books under our arms, “Look, these need no reward. We have nothing to give them here. They have loved reading”.”