Een wonderlijke verhalenbundel

Your ad could go here is een wat wonderlijke verhalenbundel van de Oekraïense schrijfster Oksana Zabushko (1960). Wonderlijk, omdat er weinig meer lijkt te zijn dat deze verhalen bindt dan dat ze geschreven zijn door Zabushko en dat ze in het Engels zijn vertaald. Deze bundel schreeuwt echt om een toelichting of introductie van de samensteller, met iets van duiding en achtergrond. Maar alles wat ik er nu over kan zeggen, aan de hand van de data van de vertalingen (die wél worden benoemd, in tegenstelling tot de publicatiedata van de de oorspronkelijke verhalen) is dat het oudste verhaal stamt van vóór 1998 en het nieuwste van vóór 2020.

Goed, er zijn nog een paar gemeenschappelijke factoren. Bijvoorbeeld hebben alle verhalen een vrouw als hoofdpersoon, spelen ze zich (overwegend) af in Oekraïne en hebben ze een licht ironische ondertoon. De vrouwelijke hoofdpersonen worden bepaald niet gespaard. Tot zover de overeenkomsten. Toch zijn er ook grote verschillen. Bijvoorbeeld in schrijfstijl, die soms zwaar literair is en soms heel toegankelijk. Of in genre: er is een sprookje bij, een verhaal dat steeds surrealistischer wordt, terwijl er ook een hyperrealistisch politiek georiënteerd verhaal bij zit. Om maar een paar voorbeelden te noemen. En de verhalen spelen zich soms af in een soort middeleeuws Oekraïne, soms in de Sovjettijd en soms daarna, in het heden.

Je zou het - kortom - best wel een afwisselende bundel kunnen noemen. Dat geldt wat mij betreft echter ook voor hoe ik de verhalen waardeer. Er zaten verhalen bij waar ik me met tegenzin doorheen gesleept heb, en verhalen die ik bijna onleesbaar vond, zo moeilijk. Terwijl er ook verhalen bij waren die ik zo 5 sterren zou geven. Dat maakt het bijna onmogelijk om de bundel als geheel te waarderen. Drie sterren doet geen recht aan sommige verhalen, maar is weer teveel credit voor andere. Toch zou ik de bundel wel - voorzichtig - aanraden aan wie wat meer te weten wil komen over het leven in Oekraïne, zeker vanuit het oogpunt van de vrouwen. Zoveel vertaald werk van Oekraïense schrijfsters is er immers niet, en Zabushko is een scherpe observator van de menselijke natuur.