Minisatire

Met een naam als Barbi Markovic heb je in feite geen marketing meer nodig. Voeg daar nog een fluorescerend roze kaft en een geestige, gelaagde titel in een speelse typografie aan toe, en je hebt een boek dat opvalt in de winkel, eentje dat je wil vastpakken om te kijken of het de moeite is. De flaptekst is dat alleszins, in die zin dat aan horrorliefhebbers enkele smaakvolle beloften gedaan worden. De laatste jaren komen ze steeds vaker voorbij: exotische jonge vrouwen met muzikale namen die horror de literatuur in smokkelen. Er is vraag naar. En er is aanbod. Of omgekeerd.

Minihorror is hoe dan ook een apart boek. Toch kan ik dit ondanks de titel en de genre-aanduiding (NUR-code) geen horror noemen. Is dat dan zo belangrijk? Want hokjes enzovoort… Wel ja, ik vind hokjes belangrijk. Ze geven richting aan de schrijver en scheppen verwachtingen bij de lezer. Ja, het boek probeert ongemakkelijk te zijn en voert absurde, nachtmerrieachtige episodes op waarin zeer sporadisch een made of een doppelgänger voorbij komt. Deze elementen zijn echter zo bijkomstig en onbeduidend dat het überhaupt geen zin heeft om ze te wegen als zijnde "genre".

Is het boek dan niet de moeite van het lezen waard? Ook als je een horrorliefhebber bent? Misschien wel, misschien niet. Het helpt om te weten dat het is opgebouwd als een mozaïek, zonder begin, zonder einde, en zonder plot, met telkens nieuwe situaties waarin hoofdpersonages Mini en Miki hun plaats in de samenleving trachten te achterhalen. Als je alles bij elkaar puzzelt, krijg je een soort geheel, dat paradoxaal genoeg onaf is. Soms is de sfeer bevreemdend, of net absurd, dan weer aandoenlijk realistisch. De pogingen tot humor werkten voor mij niet, dat is wellicht persoonlijk, maar voor de schaarse momenten waarop de miniverhaaltjes uit balans raken en een naargeestige wending nemen, was ik wel vatbaar. Als ik er dan toch een term op zou moeten kleven, dan zou het satire zijn.

Markovic is op haar best wanneer ze de dagelijkse ratrace hekelt. Mini en Miki zijn slechts figuranten, hopeloos op zoek naar individualiteit, maar slechts in staat tot anonimiteit. Helaas blijft het boek qua maatschappijkritiek en diepgang wel erg oppervlakkig. Vaak wordt een aanzet gegeven en…daar houdt het dan op. Op het eind krijg je nog een katern met bonusmateriaal voorgeschoteld waarin dit stramien herhaald wordt, zij het in zijn puurste vorm, met slechts een drietal zinnen per situatie, telkens vergezeld van een minicartoon. Als zoiets goed gedaan is, kan het je verbeelding prikkelen en een intern proces van bezinning aanwakkeren. Helaas druipt de willekeur en gemakzucht er te nadrukkelijk van af. Zonder er de spot mee te willen drijven neigt dit laatste deel zelfs naar bladvulling om het predicaat “roman” te verantwoorden.

Elk nieuw boek dat het horrorgenre verdiept en verbreedt door te experimenteren met inhoud, vorm en stijl, verdient weliswaar een podium, ook (uiteraard) als ik er persoonlijk door teleurgesteld ben.