Raakt een snaar, maar wordt geen volwaardig muziekstuk

Componist en gitarist Vincent van Warmerdam vertelde in een radio-interview dat hij in navolging van zijn broer, regisseur Alex van Warmerdam, een verhaal dacht te hebben voor een film. Het verhaal dacht daar zelf echter anders over en groeide uit tot een boek. Of liever gezegd een boekje, dat qua lengte dicht op een novelle zit. Het ging ‘De plectrumfabriek’ heten en vertelt met veel humor en opmerkzaamheid over de opgroeiende tiener Wessel. In principe is het een fictief verhaal, maar het is gesitueerd in een autobiografische setting, waardoor de lezer nooit helemaal zeker weet wat er echt is gebeurd en wat niet.

Ik mocht dit boek lezen in het kader van een leesclub op Hebban en was blij verrast en een beetje teleurgesteld tegelijkertijd over het eindresultaat. De auteur blijkt al over een geheel eigen stem te beschikken, maar werkt veel zaken nog niet zo goed uit. Daarom krijgt Vincent van Warmerdam van mij die vorm van kritiek die altijd het dichtst tegen een compliment aanleunt: dit boek is te dun. Was het maar wat dikker geweest!

Het verhaal begint wanneer de 11-jarige Wessel begin jaren zestig met zijn ouders, twee oudere broers en twee jongere zussen naar een stad in Noord-Holland verhuist. Daar gaat het gezin boven een theater annex bioscoop wonen waar de vader toneelmeester wordt. In zijn nieuwe woonplaats maakt Wessel vriendjes, waaronder Stan, die net zo zwijgzaam is als dat hij goed is in gitaarspelen. Onder invloed van Stan raken de andere jongens, maar Wessel met name, geïnteresseerd in muziek en vormen ze al gauw een bandje.

Hierna is het echter ver gedaan met alles dat op een constructieve verhaalstructuur lijkt. In plaats daarvan krijgen we allerlei wetenswaardigheden te horen over de in rap tempo opgroeiende Wessel. Een dagboekachtig geheel, dat ternauwernood bij elkaar wordt gehouden door twee rode draden: de op en neer gaande vriendschap met de ongelukkige Stan en de problemen die Wessel heeft met zijn overgevoelige moeder die de druk van een groot gezin niet aankan. Het hoeft geen verbazing te wekken dat een dergelijk los geheel een ontknoping heeft die wat uit de lucht komt vallen.

En toch is dit een leuk boek om te lezen, heb je het zo uit en valt er veel goeds over te zeggen. Van Warmerdam heeft een vlotte schrijfstijl, alsmede een goed gevoel voor malle scènes en oog voor opmerkelijke details. Op zijn zestigste weet hij bovendien nog steeds prima wat opgroeiende jongens zoal beweegt. De wat absurdistische sfeer die we van de films van broer Alex kennen, steekt ook in dit boek (gelukkig!) de kop op. Ondertussen zijn de jaren ’60 herkenbaar aanwezig en krijgen we een mooi tijdsbeeld.

Het zijn allemaal mooie akkoorden en coupletten die beslist wat doen met de lezer. Alleen een vloeiende en volwaardige melodie is het nog niet. Maar zeker wel goed voor een paar uurtjes aangenaam luist.. uh leesplezier.