Geen beroep voor bangeriken

Geen beroep voor bangeriken

De scholen zijn ook bij ons weer begonnen! Op dit moment zie ik scholieren van de middelbare school voorbijfietsen. Er zijn ook vmbo-ers bij. Toen ik, al enige tijd geleden, begon als docent aan een middelbare school had ik ruimschoots ervaring als leerkracht in het basisonderwijs. Dat was mijn geluk. Ik herken desondanks de worsteling van Josie, het mislukken van alles wat je voorbereidt, de onmacht kinderen te bereiken, de teleurstelling en frustratie van het niet lukken. In mijn onderwijspraktijk ging het er weliswaar niet zo heftig aan toe op het vmbo zoals bij Josie, maar ik kan me voorstellen dat er steden en wijken zijn waar dat wel het geval is. Wat dat betreft is de beschrijving van de wanorde in de klas en de voortdurende twijfel bij de beginnende docent een rake typering. Je raakt als lezer onder de indruk van de positieve grondhouding van Josie en haar wil om er iets goeds van te maken. Je ziet ook de lamlendigheid en de berusting van haar collega’s, maar tevens de collegialiteit op een dergelijke school. Ieder zit immers in hetzelfde schuitje. Ondanks de fouten die Josie maakt, houdt ze stand in de strijd om de macht in het klaslokaal. Het lukt haar zelfs enige orde in de chaos te brengen en het feit dat ze niet weggepest wordt mag ze als een verdienste beschouwen. Ook typeert de roman de uitzichtloze positie waarin veel -vaak heel intelligente- pubers zich binnen het huidige onderwijssysteem bevinden. De uitzichtloze thuissituatie onderstreept nog eens extra een inktzwart perspectief.
Het boek is vlot geschreven en leest daardoor prettig. Je kruipt in de huid van Josie en je hoopt van ganser harte dat het haar lukt de klassen in het gareel te krijgen. Een dappere poging. Bovendien wordt duiudelijk dat het falen van de leerling vaak het falen van de docent is.
Gerwin van der Werf heeft me met dit boek aangenaam verrast. Het laat ook zien hoe bureaucratisch ons onderwijs nog is ingericht. Ontwikkelplannen, programma’s en leerdoelen staan centraal terwijl de tijd beter aan de leerling zou kunnen worden besteed.
Kortom, een aanrader voor ieder die in het middelbaar onderwijs werkzaam is of die er nieuwsgierig naar is.

Arno Walraven, september 2022