Leonora Maria Catharina

Leonora Maria Catharina

Die ene Franse soldaat trok haar aandacht in februari 1795, toen de Fransen de stad Doesburg bevrijdden. Een poosje zag ze hem niet weer. Maar, opeens gebeurde dat toch opnieuw! Lena, die bij haar doop in 1877 de Martinikerk te Doesburg de namen Leonora Maria Catharina had gekregen, was smoor verliefd op de knappe Fransman.
Hij heet Jean. Ze speurde of ze hem weer terug zou zien, na hun praatje op een bank ergens in de stad. Moeder gaat elke donderdagmiddag ergens werken. Dan is Lena zelf vrij van haar dienstwerk bij mevrouw Hermans. Dat werk bevalt haar goed en de samenwerking met mevrouw Hermans gaat ook goed. Jean komt op die donderdagmiddagen langs. Ze lopen soms, maar al gauw gaan ze het huis binnen waar Lena woont, samen met haar ouders. Van het een is het ander gekomen. En…als Jean met zijn regiment Doesburg verlaat, komt het uit. Lena is in verwachting. Haar vriendinnen Door en Trientje, die ook interesse hebben getoond in de Franse jongens, krijgen te horen hoe het ervoor staat met Lena. Ze leven mee, vooral Door. Op veel plekken in de stad is er inkwartiering van soldaten gekomen. Niet bepaald tot blijdschap van de bevolking. Extra kostgangers in een tijd waarin vaak armoede was…
Ook vader en moeder en mevrouw Hermans komen achter het feit dat Lena een kind zal krijgen. Dat brengt veel teweeg, kun je begrijpen! Lena komt thuis. In juni 1796 wordt Johannes Gerardus geboren, haar zoontje. Ze noemt hem Johannes. Gaandeweg, als hij ouder is, wordt de roepnaam Jo. Het is een moeilijke tijd die aangebroken is. Voor haar ouders eveneens.
Op zekere dag komt er een vrolijke Brabander in Doesburg wonen. Zijn naam is Falentijn Erp. Hij is rooms, maar vreemd genoeg is hij tevens belijdend lid van de Hervormde kerk te Doesburg. Hij trouwt met Lena. Ze krijgen drie kinderen, waarvan er twee al erg jong overlijden, de oudste vrijwel onmiddellijk na zijn geboorte. Hun middelste kind, dochtertje Heintjen mag Lena wel zien opgroeien, hoewel de auteur achterin het boek uitlegt dat Heintjen ook maar 25 jaar is geworden. Valentijn, die zich het liefst Tijn laat noemen, is ene flierefluiter en een dranklustig man. Hij kan Johannes niet goed verdragen in zijn gezin. Er komen meer spanningen. Op den duur eist hij dat ze als gezin naar Brabant gaan verhuizen, ergens in de buurt van ’s-Hertogenbosch. Dat gebeurt. Daar komt Tijn soms wel, soms niet eens thuis ’s avonds. Er heerst geen liefde in het gezinnetje. Wel is er veel ruzie. Die roomse omgeving staat Lena tegen en ook met Tijn botert het totaal niet.
Op een dag blijft Tijn weg. Dan besluit Lena om samen met Johannes en Heintjen terug te keren naar Doesburg, hoewel Tijn de woning waar ze in woonden wel voor liefst vijf jaar gehuurd heeft. Vader ziet haar het eerst met haar kinderen terugkomen.
Daar gekomen, trekt ze in bij haar ouders. Ze werkt hard thuis, maar vader is erg ziek en er zijn weinig inkomsten in het gezin. Samen met moeder verzorgt ze hem. Langzamerhand knapt vader iets op, maar hij wordt nooit meer de oude.
Lena vindt in de kelder nog gevulde flessen sterk drank, die Tijn destijds nog niet heeft aangesproken. Lena gaat er ook van drinken. Steeds meer. Alle flessen raken leeg. En dan? Geld om nieuwe voorraden te kopen heeft ze niet. Ze zit in geldnood. Dan gaat ze stelen. Stelen in haar ouderlijke woning. Zilveren bestek, andere voorwerpen van zilver. Ze gaat die dure voorwerpen verkopen bij de onbetrouwbare Marij Spierling. Die geeft te weinig voor het zilver.
Op een dag betrapt moeder haar. Ze wordt vastgezet in ‘De Roode Toren’ te Doesburg, vlakbij het stadhuis.
Vader bezoekt haar daar en brengt een papier mee met een ontroerend verhaaltje van Johannes erop geschreven:
Liefe mama, ik hou van u.
De agenten zijn stout.
U moet gauw weer thuiskomen.
Ik bid voor u.

Tranen schieten in de ogen van Lena bij het lezen van deze woorden.
Dan komt er in Het Hof van Gelre in Zutphen een rechtszaak over de diefstal. Lena krijgt één jaar gevangenisstraf. Ze wordt opgesloten in Het Hof in Arnhem. Haar ouders nemen de zorg van de twee kinderen op zich. De dominee bezoekt haar in de gevangenis. Ook vader nog een keer.
Haar ouders hebben niet stil gezeten, maar een plan bedacht voor Lena en haar kinderen, als Lena weer vrij komt. Die dag breekt aan. Vader gaat met een paard en wagen in maart 1802 haar ophalen. Hij rijdt door naar Angerlo, een plaatsje zo’n vijf kilometer van Doesburg gelegen, en zet haar daar af bij een gehuurd huisje naast de boerderij van Geurt en Annie. Dat plan hebben Lena haar ouders voor haar en haar kinderen bedacht. In Angerlo zijn ze onbekend. De kinderen groeien er vrij onbezorgd op!

Het is acht jaar later. Jo is getrouwd met Hermina. Ze wonen in Harderwijk. Dan, in 1820, wordt in dat gezin een dochtertje geboren. Welke naam dat meisje krijgt en welke achternaam, dat lees je in dit voortreffelijke boek van een kundige auteur, wier boeken ik altijd graag lees! Van harte aanbevolen!

C. van den Bovenkamp