Een milde en toch intense leeservaring

Ik las de vertaling van Saalborg (1918)

Een zoon bezoekt in het midden van de negentiende eeuw in west Rusland, zijn ouders en neemt zijn vriend en mentor Bazarov mee. Deze is een nihilist en confronteert zijn omgeving met zijn denkwijze. Ze bezoeken ook zijn ouders en ontmoeten beide een vrouw, twee zussen. In relaties blijkt dit nihilisme toch niet zo eenvoudig.

Dit alles in een sfeervol geschilderd landschap van de kleine Russische landadel die worstelt met bezit van land en mensen en de maatschappelijke barsten worden zichtbaar. Alles is zachtjesaan aan het schuiven.

En dat is ook mijn leeservaring. Het overkomt me vaak dat ik een klassieke roman lees en me lang afvraag waarom dit nu zo’n veel geroemde literatuur is. Het verhaal kabbelt, de ontwikkelingen lijken rustig en natuurlijk en dan ineens heeft het me te spaken. Met Tolstoi en Tsjechov verging het me net zo. Misschien komt het omdat de ideeën en vooral de veranderingen mij nu vertrouwd voorkomen. Dat zal destijds wel anders geweest zijn. Het zijn vooral de tekeningen van personages, ontmoetingen, het Russische landleven, ouder wordende generaties, kortom een rijke keur aan beelden die me bijblijven. En het onthutsende plot.