Een eeuwenoud schaakspel

Ik heb niet zo heel veel op met schaken. Ik weet hoe het moet en als ik speel tegen iemand die het net zo vaak (= haast nooit) doet als ik, dan wil ik in de regel nog wel eens winnen ook. Als ik mij althans alle regels van het spel nog kan herinneren. De paardensprong weet ik wel, evenals alle mogelijkheden van de Loper en de Pion. Maar hoe zat dat ook weer met het van plaats verwisselen van de Koningin en de Toren? Of was dat misschien de Koning? In geval van nood kon de Toren zich opofferen, maar daar waren dan weer wel een paar voorwaarden aan verbonden. Geloof ik. Toch?

Binnen De Acht van Katherine Neville neemt het schaakspel een belangrijke plaats is. Toch is het niet echt nodig om zelf een grootmeester in het spel te zijn, want alleen in grote lijnen komen de finesses van het spel in het verhaal voorbij. Katherine Neville heeft in haar uitstekende boek twee duidelijke verhaallijnen opgenomen, die zo’n tweehonderd jaar van elkaar verwijderd zijn. Het middelpunt van De Acht is een eeuwenoud schaakspel en een intrigerende legende dat het unieke krachten zou moeten bevatten. Beide verhaallijnen wisselen elkaar constant af en gaan elkaar op een gegeven moment ook overlappen. Een hele knappe prestatie, aangezien dit nergens ook maar enigszins kunstmatig overkomt. Het boek begint in de lente van 1790 wanneer in de abdij van Montglane de beslissing wordt genomen dat de schaakstukken over de hele wereld verspreid moeten worden om zo te voorkomen dat de macht van het spel in verkeerde handen gaat komen. Met name de jonge Mireille de Remy krijgt een belangrijke rol en haar hele leven lang zal zij genoodzaakt zijn om grote deel van het schaakspel te verdedigen. Twee eeuwen later is het mysterie nog steeds niet ontrafeld en krijgt computerexpert Catherine Velis eveneens een belangrijke rol te vervullen. Zij krijgt hulp van veel mensen maar weet op een gegeven moment nog nauwelijks wie zij wel of niet kan vertrouwen.

Uitgeverij Luitingh bracht De Acht met veel publiciteit als ‘de voorloper van Dan Brown’ en hoewel dit boek inderdaad al vele jaren eerder is geschreven dan bijvoorbeeld De Da Vinci Code, is het onmogelijk om beide titels te vergelijken. Uiteraard zijn er best wel een paar overeenkomsten te vinden, maar toch lijkt het meer op een publiciteitsstuntje van de uitgever. Op eigen kracht heeft Neville gewoon een heel goed boek geschreven en een heel interessant thema bedacht. Hoewel het uiteindelijk wat ver gezocht is en zelfs dicht tegen het fantasy genre balanceert, is het toch heel knap hoe zij alle mogelijkheden van haar verhaal heeft weten te benutten. Het thema is best heel boeiend te noemen en Neville laat een hele reeks aan historische figuren de revue passeren. Het past allemaal goed in elkaar hoewel ze de grenzen van de geloofwaardigheid op sommige momenten wel enigszins wist te overschrijden. Maar de hoofdpersonen zijn zeer sterk en charismatisch en het tempo zit er vanaf de eerste bladzijden ook redelijk goed in.

In z’n totaliteit is De Acht daarom een uitstekende thriller te noemen die de publiciteit rondom Dan Brown waarschijnlijk niet eens nodig heeft gehad. Sterker nog: het zou zelfs wel eens in het nadeel van Katherine Neville kunnen werken, want de slechte klonen van Brown steken nog massaler de kop op dan wespen in de zomer. En dit boek is te goed om samen met een stapel andere titels zonder eigen identiteit opzij te worden geschoven. Let dus niet op alle vergelijkingen met De Da Vinci Code en lees en beoordeel De Acht op haar ware inhoud. En het zal je zeker niet teleurstellen.