Hoewel het thema op zich heel aardig is en zondermeer origineel kan worden genoemd

wordt het nergens uitgediept of verfraaid met verrassende wendingen.,Hoewel uitgeverij A.W. Bruna op de cover aangeeft dat dit een thriller is, mag het eerste deel van de trilogie van Sergej Lukjanenko toch echt wel fantasy worden genoemd. Nachtwacht is het eerste deel van een trilogie over Goed en Kwaad, het Licht en de Duisternis, de Nachtwacht en de Dagwacht. Een thema dat binnen de fantasy wel vaker wordt gebruikt, hoewel het minder vaak voorkomt dat het verhaal zich in de hedendaagse tijd afspeelt. Binnen de wereld die de auteur heeft geschapen, wonen er op de aarde niet alleen mensen maar ook zogenaamde Anderen. Dit zijn mensachtige wezens met bovennatuurlijke krachten, waaronder tovenaars, vampiers, diermensen en andere exotische vormen, die in allerlei verschillende dimensies kunnen leven. De Anderen zijn verdeeld in twee kampen, waarbij de kant van het Licht de mensheid probeert te beschermen tegen de aanhangers van de Duisternis. Al een kleine duizend jaar is er in die strijd een soort wapenstilstand, aangezien beide partijen nagenoeg even sterk zijn. Maar die impasse lijkt te worden doorbroken als er een jongen wordt ontdekt die ongekende krachten bezit en waarbij vanwege zijn leeftijd nog niet bekend is voor welke kant hij gaat kiezen.

Hoewel Nachtwacht van de Russische auteur Sergej Lukjanenko veelvuldig vergeleken wordt met Harry Potter en de boeken van Tolkien, is het eerste deel van deze trilogie op zijn best slechts een oppervlakkig aftreksel te noemen. In het hele boek valt nauwelijks enige spanning te ontdekken en met name de laatste honderd pagina’s zijn een ware martelgang om doorheen te komen. Met als hoogtepunt een einde dat eigenlijk nergens op slaat en waar nauwelijks over lijkt te zijn nagedacht. Hoewel het thema op zich heel aardig is en zondermeer origineel kan worden genoemd, wordt het nergens uitgediept of verfraaid met verrassende wendingen. In de eerste zeven of acht hoofdstukken valt nog veel potentie te ontdekken, maar daarna is het allemaal weer snel voorbij. Opvallend zijn ook steeds allerlei diepzinnige gedachten die veelvuldig de kop op steken bij de hoofdpersonen in het boek en die werkelijk niets aan het verhaal weten toe te voegen. Wel leuk is de Russische setting en het bijna diplomatieke evenwicht tussen het Licht en de Duisternis, waar met allerlei vergunningen en licenties gewerkt wordt om de vrede te kunnen bewaren. Belangrijkste personage in het verhaal is de niet overdreven machtige tovenaar Anton, die knel komt te zitten in een duistere samenzwering en samen met de geheimzinnige Olga moet proberen de vernietiging van de gehele mensheid te voorkomen.

Het centrale thema is de hoop die de Lichte de mensheid willen geven en die zij vervolgens moeten beschermen tegen de aanvallen van de Duisternis. Maar in werkelijkheid pakt dat vaak verkeerd uit en zijn ze er in feite grotendeels de oorzaak van dat de geschiedenisboeken vol staan met oorlogen en verdriet. De Duisternis lijkt dan ook aan de winnende hand, maar bijna nergens wordt door Lukjanenko duidelijk gemaakt in hoeverre dat dan in het nadeel van de mensheid zal zijn. Tussen de regels kan de lezer zich daar echter wel een kleine voorstelling van maken, maar juist dat onderdeel is in Nachtwacht nog behoorlijk onderbelicht. Mogelijk dat het tweede deel daar meer uitsluitsel over gaat geven, al is het maar de vraag of veel mensen na het lezen van dit boek nog wel zin hebben in een vervolg.