De schaduwkanten van de menselijke geest

Flaptekst:
Als student was Nino tot over zijn oren verliefd op de ongrijpbare Suyin, maar zij had alleen oog voor Michael Wallerstadt, Nino’s beste vriend en grote voorbeeld. Wallerstadt is nu een bekende regisseur en cultfiguur, die ver van de stad een teruggetrokken leven leidt. De film die zijn doorbraak betekende werd Suyins ondergang.
Gedreven door schuldgevoel begint Nino een zoektocht om erachter te komen wat er precies gebeurd is in de zomer waarin ze samenwerkten aan Michaels film. Zelf getrouwd met een vrouw van wie hij niet kan houden, probeert hij obsessief de waarheid te achterhalen, en Suyin daarmee alsnog te redden.
Zijn eigen leven verliest hij steeds verder uit het oog. Maar in de zoektocht die hem vaste grond geeft is niets wat het lijkt.
Grime is een verhaal over wat niet kan worden vergeten, over obsessie die tot over de rand van de waanzin drijft en over de onbetrouwbaarheid van onze waarneming.

Citaat:
Ik denk nu over huizen in horrorfilms. De manier waarop zo'n huis, de binnenkant daarvan, nooit helemaal in beeld komt, niet wanneer het ertoe doet. Nooit krijgen we een overzicht te zien. De ingewanden van zo'n huis verbeelden onze geest. Altijd is er een kamer of een kast die op slot moet blijven maar de angst kan pas verdwijnen als die deur geopend wordt. [blz..141]

In Grime confronteert de auteur, Wytske Versteeg, de lezer met de schaduwkanten van de menselijke geest. De donkere ongrijpbare bedreigingen waar we geen vat op krijgen maar die ons wel angst aanjagen en die bij de een, meer dan bij de ander, een bijna zichtbare vorm aannemen.
Vier jonge mensen: Suyin en Sophie - schoolvriendinnen - Nino en Michael - jeugdvrienden, komen na jaren als toevallig samen terecht op Shelterwood. Shelterwood is een instituut dat gesticht werd door Linden, de rijke vader van Suyin, nadat zij in een psychose terecht kwam tijdens een reis naar Europa en daar bij het aanschouwen van het schilderij van 'een angstaanjagend zelfportret in spiegel' in een soort van shocktoestand terecht kwam en sindsdien niet meer aangepast was aan de hectische maatschappij.
Shelterwood, de naam zegt het zelf, shelter, zou haar en andere jongelui met kunstenaarszielen, een veilige plek moeten bieden waar zij tevens in de gelegenheid zouden zijn om hun toekomstdromen gestalte te geven.
Van die toekomstdromen komt weinig terecht en lijkt er een drama te zijn gebeurd, we komen er nooit achter welk drama dat is en of dat er ook echt was. De vier jongelui hebben namelijk geen van allen eelt op de ziel.
Suyin staat ver af van de werkelijkheid en wordt het grootste deel van de tijd gedirigeerd door haar donkere kant, door haar innerlijke stem, door Grime en... op een of andere manier door Michael.
Nino, de verteller van het verhaal houdt van Suyin en denkt haar met zijn liefde te kunnen redden van haar angsten, wat niet lukt want ook hij heeft zijn schaduwzijden: zijn diepe vriendschap voor zijn jeugdvriend Michael door wie hij zich in de steek gelaten voelt wanneer die zomaar af en toe uit beeld verdwijnt, en zijn hopeloze liefde voor Suyin die op haar beurt meer aangetrokken wordt door Michael, spelen hem parten.
Michael heeft zelf zeer duistere trekjes die zichtbaar worden in het genre foto's en kortfilms die hij maakt - waarmee hij wel beroemd is geworden - die vooral focussen op alles wat naargeestig is.
Sophie lijkt de enige te zijn die redelijk 'normaal' in het leven staat en is zij het waarmee Nino huwt en een kind krijgt. Maar... zij leven in een glazen huis in een donker dreigend woud.
Intussen worden we doorheen het hele boek de aanwezigheid van Grime gewaar zonder hem ooit te zien of te kunnen vatten. De spanning en de waaroms en waardoors blijven voortdurend voelbaar.
Wytske Versteeg heeft deze intrigerende psychologische roman zodanig gecomponeerd dat er heel wat vragen opduiken maar dat het beantwoorden daarvan overgelaten wordt aan de lezer; de lezer die hiermee wellicht ook geconfronteerd wordt met zijn/haar eigen angsten en schaduwkanten.
Meesterlijk gedaan. Er wordt heel veel verteld maar nog meer wordt verzwegen en daardoor is Grime een boek om langzaam te lezen, te overdenken en wellicht nog meer dan één keer te herlezen.
Ik heb het boek de volle vijf sterren gegeven.

Auteur
Wytske Versteeg (1983) is schrijver en politicoloog. Haar tweede roman Boy won de BNG Literatuurprijs 2014 en stond op de longlist van de Libris Literatuurprijs. De vertaalrechten zijn verkocht aan Duitsland, Groot-Brittannië, Denemarken en Turkije. Haar debuutroman De wezenlozen stond op de longlist van de AKO Literatuurprijs en de Opzij Literatuurprijs, en won de Vrouw Debuutprijs. Haar non-fictieboek Dit is geen dakloze werd genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs.