Een boek vol herkenning

Peter is in de war. Waarom mag hij niet in de meisjeskleedkamer op school? Waarom moet hij zich van de juf bij de jongens omkleden? Als hij twaalf is, vertelt Peter aan zijn beste vriend Lucas dat hij een meisje is, dat hij genderdysforie heeft. Lucas neemt zijn vriend(in) meteen mee naar Peters ouders om het aan hen te vertellen. Vanaf dat moment wordt Roos geboren. Stap voor stap wordt de transitie ingezet.

Hinke van Abbema (1983) is een Rotterdamse schrijver, spreker en theoloog. In 2019 kwam haar debuutroman Door jou ben ik mij uit. Het stond in 2020 op de shortlist van de Jonge Jury. Mijn toekomst is Roos is Van Abbema’s derde Young Adult-boek.

Van Abbema heeft een prettige schrijfstijl, die past bij de doelgroep. De thema’s genderdysforie en transitie worden vooral mooi in beeld gebracht door Roos’ contacten met anderen. Anderen, zoals haar ouders, grootouders, artsen, mensen van de kerk en school en haar vrienden. Want niet iedereen begrijpt alles meteen. Zoals Roos’ moeder, die erg moet wennen aan het idee en het tempo van Roos, Lucas en Roos’ vader nauwelijks kan bijbenen, ondanks dat ze volledig achter de keuzes van haar dochter staat. De opa van Roos vindt het allemaal onzin en vindt dat haar ouders moeten optreden en niet in haar grillen moeten meegaan.

“Dat bedoel ik dus. […] Hem lieverd noemen en doen alsof hij zielig is. Je moet die jongen aanpakken.”

Op andere vlakken laat de auteur wel iets liggen. Zo zijn de tijdsprongen aan de ene kant mooi gedaan, want op die manier leer je Roos en Lucas ook kennen als ze zestien jaar zijn. Aan de andere kant krijg je het gevoel het een en ander te missen. Vooral de emotionele, psychische en fysieke problemen die zich voordoen bij een transitie worden onderbelicht. Roos doet namelijk aan automutilatie. Door de wijze waarop Van Abbema dit beschrijft, lijkt het niet zo heel veel voor te stellen, terwijl de realiteit anders is. Wat zeker mooi is in het boek zijn de perspectiefwisselingen. Naast Roos leer je hierdoor ook Lucas goed kennen. Hij steunt Roos in alles, terwijl hij zelf worstelt met een schuldgevoel dat hij niet kan uiten. Daardoor wordt hij steeds opstandiger en reageert hij agressiever als hij boos is. De belangrijke plek die Lucas in Roos’ leven heeft, wordt hierdoor goed duidelijk gemaakt door de auteur.

Naast dit alles speelt het geloof een rol in het verhaal. Zo is er een gespreksavond in de kerk. Roos is er met haar ouders en ook Lucas is er met zijn ouders en zus. Van Abbema laat in die scène goed zien hoe verschillend mensen reageren op alles rondom LHBTIQ+. Zo is er meneer Engelsman die de genderideologie maar gevaarlijk vindt.

“De lhbt-mensen lobbyen bij de overheid. Ze ontwrichten het gezin als hoeksteen van de samenleving. We mogen daar als kerk niet aan toegeven.”

Later ontdekt Roos dat het ook anders kan als ze samen met Lucas en anderen naar de roze kerkdienst ter ere van Valentijn gaat.

Met Mijn toekomst is Roos heeft Hinke van Abbema een mooi YA-boek geschreven, waarin belangrijke thema’s als genderdysforie, transitie, discriminatie en geloof worden belicht. Niet alles heeft evenveel diepgang, maar veel jongeren en ouders zullen herkenning en steun vinden in dit boek.