Een ode aan zijn moeder

Het werk is een biografie van de schrijver, geschreven vanuit het standpunt van de hoofdpersoon, je groeit er als het ware mee op. Door de schrijfstijl, versterkt door het gebruik van de tegenwoordige tijd en de ik-vorm, ga je je snel inleven zodat het contrast tussen onze huidige wereld en de beschreven tijd schrijnend wordt. Daarom is het opvallend dat de schrijver met zijn milde humor en de wil om te leven ons troost.

Uit de geborgenheid die hij ondervind binnen het gezin distilleert hij de kracht om zijn eigen weg te zoeken. Hij beschrijft omstandig de geboorte en de dood van zijn zusje en het feit dat zijn vader toen niet meer dronk. Zijn vader leeft voor hem, doch door zijn drankprobleem slechts af en toe. Hij is een morgen en een avondvader of een dronken man, maar nooit een dronken vader.

Op school is er een leraar die hem goed behandeld en die hem aanspoort tot zelfstandig denken en ook om verder te studeren. Dergelijke mensen blijven echter uitzonderingen. hij wordt niet toegelaten tot de school van de broeders.

De sociale dienst en de kerk worden negatief afgeschilderd. Frank heeft er een gevoel van vernedering aan overgehouden. De armen worden beoordeeld, hun fierheid miskend en gebroken, ook al was het dikwijls het enige dat ze nog hadden. Frank stelt dat de steun hen in leven heeft gehouden, maar dat ze er wel op handen en knieën om moesten vragen en smeken, met de blik naar de grond. In al hun ellende konden ze enkel rekenen op andere armen, de enigen die hun situatie begrepen, met hier en daar een enkeling als grote uitzondering.

Ook bij ons in Vlaanderen werd in deze periode neergekeken op arme mensen, ook in scholen, in de kerk, in de gezondheidszorg, ook al waren vele van deze instellingen christelijk geïnspireerd. Er werd zeer weinig hulp geboden, het kastensysteem bleef bestaan. En als er iemand van de buurt kon opklimmen naar de burgerij, waren er velen die hun afkomst verloochenden.

Nu kan het bizar lijken, onmenselijk, maar hoe zouden wij hebben gereageerd als we leefden in die tijd, onder die omstandigheden ? Voor zijn moeder die het gezin staande hield, die ging bedelen als het moest, die de kinderen graag zag, heeft Frank een enorm respect en een grote liefde opgebouwd. Het is dan ook niet verwonderlijk dat hij zijn moeder vermeld in de titel van dit boek dat hij tevens opdraagt aan zijn drie broers.

Een van de meest menselijke boeken die ik gelezen heb. Een sterke aanrader.