Ook sprookjes kunnen te veel zweven

Duitsland 1927. Harry Haller wordt vaak geteisterd door de Steppewolf in hem, waardoor hij verandert in een wereldvreemd, cultuurpessimistisch, mensen hatend, zelfdestructief figuur. Halverwege het boek ontmoet hij de prostituee Hermine die hem opnieuw leert van het leven te houden.

Het eerste boekdeel behandelt met name het karakter van de depressieve Steppewolf. Dit stuk verveelde op den duur, omdat het cultuurpessimisme en de preoccupatie met nepheid onvoldoende waren aangezet om invoelbaar te zijn. Dat doet het latere The Catcher in the Rye toch een stuk beter.

Met de introductie van Hermine volgt een plotse ommezwaai. Zij leert Harry dansen en de kunst van de liefde, een soort polyamorie avant la lettre. De dialogen in dit middenstuk zijn diepgravend en mooi uitgeschreven, de toon is licht en sprookjesachtig en weerspiegelt Harry's nieuwe wereldbeeld.

Harry's zoektocht naar een nieuw persoonlijk evenwicht heeft een belangrijke spirituele dimensie. Schrijver Hesse is een vredesmaker en wil de lezer meegeven dat de persoonlijkheid niet één kern heeft maar uit onnoemlijk veel verschillende delen bestaat. Het is een interessant concept dat door de geëtaleerde lichtheid een sterk contrast vertoont met Hesse's tijdgenoten uit het interbellum, die uitgingen van één persoonlijke kern (denk aan alle nationalistische bombast).

Op het magisch realistische einde slaagt de spiritualiteit helaas niet in een geloofwaardige heling van Haller. Het blijft toch te zweverig. Wat overeind blijft is het krachtige middenstuk van dit boek, waar de verwondering aantoont zonder achterwereld te kunnen.

Hesse waarschuwde, maar kon de Duitse oorlogszucht niet genezen. De Steppewolf werd pas populair bij de jaren ‘60 hippies.