Puzzel die niet past

In When We Were Orphans van Kazuo Ishiguro maken we kennis met Christopher Banks. Toen hij negen was, en samen met zijn ouders in Shanghai woonde, verdween eerst zijn vader en kort daarna zijn moeder. Noodgedwongen moest hij daarna in Engeland bij een tante gaan wonen. In 1937 – meer dan twintig jaar later – besluit Christopher, inmiddels een beroemde privé detective, om terug te keren naar China en zijn ouders op te sporen

Dit is een vreemd boek. Of, nou ja, simpelweg niet zo goed en dat is dan weer vreemd. Het is duidelijk dat er een hele goede schrijver in Ishiguro schuilt. Bijzonder vreemd dat dit er in When We Were Orphans niet uitkomt.

De vele flashbacks zijn in het begin wat desoriënterend en het einde is niet bijzonder sterk, maar toch is het absoluut geen straf om When We Were Orphans. Zoals je kunt lezen in de korte samenvatting gaat hij twee decennia na de verdwijning van zijn ouders naar hen op zoek. Alles wijst erop dat ze toendertijd gekidnapt zijn. Christopher is ervan overtuigd dat ze nog in leven zijn en nog steeds worden vastgehouden in hetzelfde huis als toen. Hij hoopt het niet tegen beter weten in. Dat zou begrijpelijk zijn. Maar, nee, hij gelóóft het echt. Een man van in de dertig.

Voor deze belachelijk naïeve, kinderlijke overtuiging wordt geen enkele reden gegeven en het is dan ook moeilijk om Christopher serieus te nemen. Ook schijnen hij en verschillende mensen om hem heen te geloven dat hij (nadat hij zijn ouders heeft gered, natuurlijk) in zijn eentje de Tweede Chinees-Japanse Oorlog gaat beëindigen en daardoor WWII gaat voorkomen (en misschien ook nog alle problemen rondom opium gaat oplossen, want, waarom niet?) Tijdens het lezen kun je voortdurend te wachten op een verklaring voor deze vreemde denkwijzen, maar die komt maar niet. Het is nog steeds onduidelijk wat de personages heeft bezield.

When We Were Orphans is als een puzzel die niet klopt: de (meeste) afzonderlijke stukjes zijn mooi, maar als alles eenmaal op de goede plaats ligt dan krijg je ze met geen mogelijkheid in elkaar geschoven.