Een historisch true crime verhaal

In Het verhaal van een moord vertelt schrijfster en historica Hallie Rubenhold het waargebeurde verhaal achter een van de beruchtste moordzaken uit het begin van de twintigste eeuw in Engeland. Al in de inleiding maakt ze duidelijk wat haar drijfveer is: verhalen over vrouwen uit die tijd zijn bijna altijd verteld door mannen, gekleurd door de heersende normen en vooroordelen. Met dit boek wil Hallie Rubenhold die scheve beeldvorming herstellen en de vrouwen hun eigen stem teruggeven.

Centraal staat de zogenoemde keldermoord: Hawley Harvey Crippen, voormalig arts, zou zijn vrouw en artieste Belle Elmore hebben vermoord en haar verdwijning vervolgens afgedaan als een plots vertrek. Het zijn juist Belles vriendinnen die argwaan krijgen en de zaak onder de aandacht brengen. Hun zorgen worden aanvankelijk genegeerd – simpelweg omdat ze vrouwen zijn. Pas als mannen hun verhaal steunen, komt de politie in actie.

Tijdens het lezen wordt duidelijk hoeveel grondig onderzoek Hallie Rubenhold heeft gedaan. Ze is zeer goed op de hoogte van de tijdsgeest en laat zien hoe vrouwen structureel als minderwaardig werden beschouwd. Opvattingen als “vruchtbare vrouwen zijn vatbaar voor waanzin” worden zonder opsmuk benoemd en tonen hoe diep seksisme in de samenleving verankerd was. De auteur schrijft gedetailleerd, feitelijk sterk onderbouwd en met oog voor nuance.

Aan de hand van verhalen van de belangrijkste vrouwen in Crippens leven ontvouwt zich een fascinerend beeld van zowel de persoon Crippens, de zaak als de wereld waarin deze vrouwen leefden. Het voelt alsof de auteur diep heeft gegraven in hun persoonlijke levens en ons zo niet alleen een misdaadverhaal, maar ook een sociaal portret van een tijdperk biedt. Het verbaasde me hoe onbekend deze zaak eigenlijk is, gezien de rijkdom aan materiaal en de impact ervan.

Voor liefhebbers van true crime is dit absoluut een aanrader, zeker omdat het hier gaat om historische true crime met een duidelijke meerlaagse insteek. Doordat de volledige waarheid waarschijnlijk nooit meer achterhaald zal worden, blijft er een intrigerende, mysterieuze waas rondom de zaak hangen — vooral rond het personage Ethel. De informatie in het boek nodigt uit om zelf conclusies te trekken.
Voor mij kwam Ethel naar voren als een van de meest complexe en onderschatte vrouwen in het verhaal: beslist niet zo naïef als ze zich voordeed. Ik had het gevoel dat Crippen in haar eindelijk zijn gelijke had gevonden op het gebied van list en manipulatie.

Ik vond het heel fijn is dat Hallie Rubenhold het slachtoffer Belle Elmore in een warm en menselijk licht neerzet. Ondanks zware tegenslagen — zoals de gedwongen verwijdering van haar eierstokken door haar man, waardoor ze geen kinderen kon krijgen, iets wat in die tijd van groot belang was — bleef ze positief en geliefd bij haar vriendinnen. Ze was flamboyant, ja, maar dat mag nooit een reden zijn om haar dood te bagatelliseren of haar (zoals destijds gebeurde) medeschuldig te verklaren.

Het verhaal van een moord is daarmee niet alleen een indringend misdaadverhaal, maar ook een krachtig eerherstel voor de vrouwen wiens stemmen te lang zijn genegeerd.