Het geloof als splijtzwam

Een kind straffen door het te slaan is geen mishandeling wanneer het pak slaag uit liefde wordt gegeven. De vader in Sla ons met medelijden deelt met regelmaat lijfstraffen uit en vindt dat hij in zijn recht staat. Het is een van de vele starre opvattingen - veelal gestuurd door het geloof - die deze vader erop nahoudt en die door de zonen meer en meer in twijfel worden getrokken.

In Sla ons met medelijden zien we hoe een gezin niet met elkaar verbonden wordt door het geloof, maar er juist door uiteen gedreven wordt. De gezinsleden leven allen ongelukkig op een eigen eilandje te midden van een zee van angst. Het leven buiten het gezin bevat immers talloze verdorvenheden die ze het hoofd moeten zien te bieden.

Een boek lang probeert Peter van Beek de lezer kennis te laten maken met de zonen van het gezin die in een gevecht verwikkeld zijn tussen hun eigen opvattingen en die ze van hun gelovige ouders met de paplepel ingegoten hebben gekregen. Doordat de schrijver zijn personages onder meer aanduidt met Eerste Broer en Tweede Broer blijven het eendimensionale karakters die nergens echt tot leven komen.

Het boek omvat in grote lijnen de periode 1966-1974 op een klein intermezzo na dat zich afspeelt tussen 1945-1953. In die jaren net na de oorlog geeft Van Beek de vader en de moeder een stem waaruit blijkt dat er sprake is van een oorlogsverleden. Een interessant gegeven dat de karakters en beweegredenen van de ouders diepgang had kunnen geven, maar het krijgt te weinig ruimte.

Het boek sluit af met twee broers die in opstand komen. Daarmee eindigt het boek waar het had moeten beginnen: daar waar het interessant wordt. Juist met die verzetsdaden had de schrijver de thematiek kunnen uitdiepen. Het boek heeft een boeiend thema - het geloof als splijtzwam - maar het blijft aan de vlakke kant.