Graphic Novel

Na het lezen van de roman Het verhaal van de dienstmaagd en het zien van de televisieserie The Handmaid's Tale, voelde deze graphic novel als een derde interpretatie van een wereld die ik al goed kende. Dat maakt het lezen interessant, maar ook ingewikkeld: je draagt onvermijdelijk eerdere beelden mee. Hoe laat je ruimte voor een nieuwe verbeelding?

Voor mij was dit de eerste graphic novel die ik las. Het kostte even tijd om in het ritme te komen van beeld en tekst samen. Waar de roman vooral in de taal en de innerlijke monoloog van Offred zit, en de serie sterk leunt op sfeer en acteerwerk, moet deze versie het doen met stilstaande beelden die toch beweging en emotie suggereren. Dat werkt verrassend goed.

De kracht van deze bewerking zit in de visuele verbeelding van Gilead. De strakke kaders, de beklemmende composities en het kleurgebruik versterken het gevoel van controle en onderdrukking. Sommige scènes die ik uit het boek kende, kwamen hier juist harder binnen, omdat ze in één krachtig beeld gevangen zijn. Tegelijkertijd miste ik soms de gelaagdheid van Atwoods taal: de twijfels, de ironie, de innerlijke afstand van de vertelstem.

Wat deze graphic novel bijzonder maakt, is dat het geen simpele samenvatting is. Het is een interpretatie. De tekeningen geven Offred een gezicht – en daarmee ook een andere nabijheid. Dat kan botsen met het beeld dat je zelf gevormd hebt tijdens het lezen of kijken. Toch merkte ik dat, juist doordat het een nieuwe vorm is, het verhaal weer even fris aanvoelde. Het bekende werd opnieuw confronterend.

Als je het oorspronkelijke boek nog niet kent, is dit een toegankelijke en indringende manier om kennis te maken met het verhaal. Heb je, zoals ik, al twee versies ervaren, dan is het vooral interessant als derde perspectief. Anders, maar zeker niet overbodig. Pakkend, beklemmend en visueel sterk – al blijft voor mij de roman uiteindelijk de meest indringende vorm.