Frys om utens

Anita Terpstra (letterlijk Van de Terp) wilde dit boek over de emigratie van Friezen naar hun beloofde land schrijven vanuit de rol van vrouwen. Maar komt al snel tot de conclusie dat de bronnen daarover vooral de mannen betreft. Zonder de verhalen van vrouwen is de geschiedenis niet compleet. Gelukkig komt ze in de archieven Hiltje Aukes uit Bornwird tegen. Ze kan haar leven echter alleen in kaart brengen via de informatie over de mannen in haar leven. En dat doet Anita erg goed.
Maar waarom gaan Hiltje en haar man Heerke emigreren naar Amerika? Dat heeft te maken met een splitsing in de Hervormde Kerk. De zogenaamde Afgescheidenen of Gereformeerden werden door de Nederlandse overheid gediscrimineerd. Omdat ze hier geen godsdienstvrijheid kregen, wilden ze verhuizen naar het buitenland. Java, Borneo en Zuid-Afrika vielen af en zo kwam het noorden van Amerika in beeld. Daarbij kwam nog de economische malaise en diverse problemen met de Friese landbouw.
Dat wil niet zeggen dat alle banden met Fryslan worden verbroken.
Op het voorblad staat het volgende gedicht.
Wy sille altyd bern fan Fryslan bliuwe,
wer't ek us wegen liede op 'e warld.
Wer't us de winen en de seeen driuwe,
dit jout us libben en us hert syn hald.

Ik heb hier niets meer aan toe te voegen. Lees zelf maar de belevenissen van Hiltje, haar man Heerke, hun familieleden en alle andere emigranten die uiteindelijk samen Orange City hebben gesticht.