Je leest Jan zijn woorden, maar je voelt zijn pijn

Toen in Vlaanderen de reeks Godvergeten op televisie kwam werd pijnlijk duidelijk hoe groot het misbruik binnen de Kerk was en hoeveel verdriet daar vandaag nog van overblijft. In Het verjaart niet in je hoofd vertelt Jan Puype hoe hij als kleine jongen jarenlang werd misbruikt in een college in Waregem. Hij doet dat open, eerlijk en zonder iets te verbloemen.
Het verjaart niet in je hoofd van Jan Puype is geen boek dat je gewoon leest. Het is een boek dat je raakt tot diep vanbinnen. Soms moest ik het even neerleggen. Niet omdat het slecht geschreven is maar omdat het zo hard binnenkomt.

Je voelt de angst van dat kleine jongetje. De verwarring. De schaamte die nooit bij een kind zou mogen liggen. De vernedering die hij moest ondergaan… het is hartverscheurend. Maar wat mij misschien nog het meest pijn deed was dat zijn ouders hem niet geloofden. Dat brak echt iets in mij. Een kind dat eindelijk durft spreken en dan niet gehoord wordt… dat is onvoorstelbaar.

Tijdens het lezen voel je Jans pijn bijna fysiek. Het overleven van die zware periode moet verschrikkelijk zijn geweest. En het stopt niet wanneer je volwassen wordt. Hij beschrijft ook hoe moeilijk het later was om mensen te vertrouwen, om relaties aan te gaan, om je veilig te voelen. Dat vond ik zo eerlijk en zo begrijpelijk. Trauma blijft. Het nestelt zich in je hoofd en in je lichaam.

Wat het voor mij extra intens maakte zijn de plaatsnamen: Tielt, Waregem, Wingene, Aalter. Zo bekend. Zo dichtbij. Het voelt niet als een verhaal van “ergens ver weg”. Het is hier. Plaatsen waar wij gewoon passeren. Dat maakt het nog confronterender.

De schrijfstijl is eenvoudig, helder en recht uit het hart. Geen ingewikkelde zinnen, geen moeilijke woorden. Gewoon puur en eerlijk. En net daardoor komt het zo hard binnen. Je merkt dat dit geen verzonnen verhaal is maar een noodzaak om te getuigen. Elk woord voelt oprecht.

Dit boek vraagt moed. Om te schrijven. Om te lezen. Maar het is zo belangrijk dat het er is. Het geeft een gezicht aan cijfers, een stem aan wie te lang heeft moeten zwijgen.