Stad als boeiend decor van aangrijpend tijdsbeeld

In deze roman die het beste te vatten is in het genre historische roman, maar die veel kenmerken heeft van andere genres waaronder de misdaadroman, worden we ondergedompeld in heftige gebeurtenissen uit het leven van Martin Niboli en twee vriendinnen. Niboli is een Spaanse arts, die vanwege zijn obsessieve liefde voor Norah besluit in de havenstad Sjanghai te blijven en door toeval de consul van Spanje wordt. De vrouwen zijn een joods-hongaarse vluchtelinge en een Chinees troostmeisje, die beiden tijdens de Tweede Wereldoorlog in Sjanghai proberen te overleven. De gevluchte joodse antiquair Leon Blumenthal verblijft met duizenden andere vervolgden van allerlei nationaliteit in het getto van deze vrijstad en houdt noodgedwongen zijn hoofd boven water met allerlei duistere handeltjes. Hij wordt wreed vermoord en de ik-persoon probeert de omstandigheden van de moord op zijn vriend te onderzoeken. Eigenlijk staat hij wegens zijn Spaanse nationaliteit aan de kant van de As mogendheden Duitsland, Japan en Italië, maar zijn persoonlijke engagement laat hem kiezen voor de vervolgden aan de onderkant van deze gouden kooi. De Japanse geheime dienst Kempei Tai in de persoon van kolonel Fukuda probeert het telkens toeslaande verzet met wrede methoden te breken en heeft zijn eigen geheime bedoelingen. Martin, zijn vriendinnen en andere vluchtelingen komen steeds meer in het nauw.
De Japanse bezetting met zijn gruwelijkheden komt door het hele verhaal regelmatig aan de orde, en de auteur geeft de lezer ook een goed gedocumenteerd inzicht in het alledaagse leven van de inwoners van Sjanghai. Het getto komt hierdoor tot leven: de opiumkits, de speciale positie van de Joodse statelozen, de overlevingsdrift van de op elkaar gepakte vluchtelingen, de soms elkaar en de Japanners bestrijdende verschillende bevolkingsgroepen, de politieke complexiteit, de honger, de onderdrukking, de ziekten en het sterven van veel inwoners.
Calderon geeft ook veel informatie over aspecten van de Japanse en de Chinese cultuur, zonder dat deze historische roman op een documentaire gaat lijken. De politieke situatie in China in oorlogstijd en de toenemende rivaliteit tussen de nationalisten en de communisten worden ook in dit boek beschreven, zodat de periode tussen 1943 en 1945 met als focus Sjanghai op een originele manier belicht wordt. In het nawoord noemt de auteur dit werk fictie, maar tegelijkertijd geeft hij aan, dat hij gebruik gemaakt heeft van een aantal personen, die echt geleefd hebben. Is dit boek een thriller, een liefdesroman, een historische roman, een psychologische roman of een culturele almanak? Alle ingrediënten zijn vertegenwoordigd. De enige kritiek zou kunnen zijn, dat de schrijver ons teveel wil meegeven. Toch maakt deze combinatie het hier tot een aanbevelenswaardig boek.