Een originele kijk op een seriemoordenaar

De Nederlandse schrijfster Ines van Bokhoven toont een aparte invalshoek voor het nooit echt opgeloste raadsel van één van de meest bekende seriemoordenaars uit de geschiedenis, Jack the Ripper.
In het Victoriaanse Engeland van 1888 wordt minstens een handvol bloederige moorden op vrouwen toegeschreven aan iemand met de bijnaam Jack The Ripper. Op de eerste bladzijden worden we al meteen ondergedompeld in de afschuwelijke leefomstandigheden in Whitechapel, dat deel uitmaakt van het Londense East End. Daar wonen allerlei paupers opeengepakt in de meest armzalige omstandigheden. Het kost Julia steeds meer moeite om in deze keiharde wereld het hoofd boven water te houden.
Via allerlei door het boek verspreide flashbacks komen we langzamerhand meer te weten over haar leven van vóór 1888. Haar vader – weduwnaar sinds haar geboorte, meende ze – was plattelandsarts en ze had een redelijk onbezorgde jeugd. Toen haar vader plotseling stierf, moest ze bij het gezin van haar tante Abigail in Londen intrekken. Deze enorme overgang werd haar eerste psychische klap. Na drie maanden werd ze – op elfjarige leeftijd – aan een bordeel verkocht. Rond haar zeventiende werd ze bijna letterlijk op straat gegooid. Het boek beschrijft haar geestelijke teloorgang vanaf eind augustus tot elf november 1888.
Het lukt de schrijfster om ons een waarheidsgetrouwe indruk te geven van delen van de onderbuik van Londen rond 1888. Ze heeft zich dan ook via het lezen van een flinke stapel literatuur goed voorbereid op het historische element. Via haar werkervaring in de zwakzinnigenzorg heeft ze waarschijnlijk haar kennis van geestelijke problemen opgedaan. In het eerste deel van deze historische roman kon ik me gemakkelijk laten meeslepen in het turbulente leven van Julia. De manier, waarop de fysieke en vooral geestelijke aftakeling van de hoofdpersoon beschreven wordt, zorgt aanvankelijk voor een boeiende leeservaring. De schets van enkele elementen uit het dagelijkse leven van de onderklasse van de stadsbevolking komt natuurgetrouw over.
Naarmate ik echter verder in het boek vorderde, en er met grote regelmaat ontelbare in Julia’s hoofd rondspokende stemmen, kinderversjes en geheimzinnige voetstappen opgevoerd werden, miste ik een verdere uitwerking van door de schrijfster aangestipte aspecten en dardoor verslapte mijn aandacht. Zo lijkt me de herhaaldelijke beschrijving van Julia’s kindertijd met een buurvriendje niet zo relevant voor het verhaal. Haar tienerjaren, die zich grotendeels rond een bordeel afspelen, worden daarentegen slechts aangestipt en het opkomende socialisme blijkt slechts uit enkele zinnen. De erbarmelijke omstandigheden in o.a. wasserijen en werkhuizen en bij het thuiswerk hadden wat mij betreft ook meer aandacht kunnen krijgen. Ook het thrillerelement rond de opzienbarende moorden is eigenlijk nauwelijks aanwezig, tenzij men Julia’s schaduwleven daaronder wil rekenen. Kortom een historische roman met iets te weinig historische diepgang en spanning en iets teveel beschrijving van de psychische achteruitgang van de hoofdpersoon. Hopelijk lukt het de schrijfster om in een volgende roman iets meer balans aan te brengen. Toch bezorgde haar schepping mij enkele uren een aangename verpozing.