Meer dan 5,5 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Lezersrecensie

Historisch interessant, maar geen roman

Bob Hasenaar 03 mei 2021
Dit was het eerste boek dat ik van Jan Brokken las. Het is historisch interessant. Het geeft je inzicht in de rol van het Nederlands bestuur en de Nederlandse kerk in Indonesië in de jaren vlak voor WOII. Het verhaal gaat weliswaar door tot na de oorlog, maar daar is het boek veel summierder in. Oorzaak is dat Brokken het verhaal schrijft aan de hand van de brieven van zijn moeder naar Nederland. Ze schrijft aan haar zus Nora, die tegelijk ook haar enige hartsvriendin op dat moment is. En die stroom brieven stopt zodra ze in een Japans kamp gevangen gezet wordt. Na de oorlog schrijft ze nog maar één brief.

Jan Brokken, zelf geboren vlak na de oorlog in Nederland, is gefascineerd door het leven van zijn vader en moeder in de Oost. Pas getrouwd vertrekken ze vanuit Nederland, zijn vader als predikant met de opdracht vanuit de gereformeerde kerk om een bepaalde gemeenschap op Saleier, een klein eiland onder Celebes, te bestuderen. Zijn beide broers worden in Indonesië geboren. Jan is de enige in het gezin die het land alleen van horen zeggen kent. Later, maar nog ver voordat hij dit boek gaat schrijven, leest hij voor het eerst de brieven van zijn moeder. Brokken raakt erdoor geïntrigeerd. Hij brengt een bezoek het land, met enige tegenzin, lijkt het soms. Bovendien kan hij niet alle plekken bereiken die belangrijk zijn geweest in het leven van zijn ouders. Nog veel later hoort hij de Java Suite van de componist Godowsky, muziek geïnspireerd op de gamelan. En dat laatste is uiteindelijk pas de aanleiding om dit boek te schrijven.

In Indonesië leeft het echtpaar een gelukkig en intellectueel leven, doordrenkt van talen- en volkerenstudies. Jan Brokken lardeert het verhaal verder met beschouwingen over muziek en cultuurwetenschap aan de hand van verschillende historische figuren, van wie zijn moeder de meesten ook persoonlijk heeft ontmoet. Maar het echtpaar ziet ook met lede ogen aan hoe de Nederlandse Staat en Kerk hun besluiten over het land laten leiden door vooroordelen, onbegrip en ongepast superioriteitsgevoel.

De oorlog maakt een eind aan hun geluk. Als ze elkaar weer zien nadat ze beiden hun kampen hebben overleefd (zijn moeder met hun twee oudsten), is alles anders. Zijn moeder is nu een andere vrouw geworden. Voor de oorlog was ze Olga, zoals Brokken haar door het boek consequent noemt, erna pas zijn moeder.

Historisch interessant, maar het boek is geen roman. Ik vind dat het daarvoor ook de kwaliteiten niet heeft, op dat vlak heeft het me te weinig geboeid. De tuinen van Buitenzorg spelen alleen in het begin in de letterlijke zin een rol, daarna bijna niet meer. Maar het zou natuurlijk het symbool kunnen zijn van het geluk van het paar in het land. Naast de beschouwingen, de portretten van verschillende historische figuren en wat persoonlijke reisnotities lijkt het boek strikt het verhaal van Olga's brieven aan Nora te volgen. Daarom raakt het mij als lezer nauwelijks emotioneel, heel anders dan een verhaal als bijvoorbeeld Oeroeg.

Kortom: Lees het boek om de historische context, bijzonder interessant, niet als roman.

Reageer op deze recensie

Meer recensies van Bob Hasenaar

Gesponsord

Wanneer zijn ploeg vastloopt door een reusachtig bot, gaat Boer Boris samen met Berend en Sam op onderzoek uit. Van welk dier zou dit bot kunnen zijn? Een cavia? Een marmot?

Marie zit op de beste school van de wereld met de allerliefste juf. Als haar klas uitgenodigd wordt om een week te ruilen met een andere klas, logeert Marie zelfs in een villa met zwembad en paarden.

De TikToks die geheimen van leerlingen én docenten onthullen, zijn enorm populair op Lauries school. Maar is het wel echt ongeluk als een meisje uit een van de sappigste TikToks om het leven komt?

Met zeven sleutels kan een bont gezelschap reizigers de schat van de meedogenloze Roverkoning in handen krijgen, als ze langs de zeven bewakers kunnen komen.

Noura leeft met een groot geheim – haar moeder mag absoluut niet ontdekken dat ze bij volle maan in een weerwolf verandert. En dan is er nog dat andere grote geheim ...

Als het afbrokkelende gebouw van Brams middelbare school wordt gesloten, moet hij ergens anders heen dan zijn beste vriend, Theo Thorbecke. Kunnen ze de school nog redden?

De kikkertjes maken weer met veel plezier en humor hun stripboeken. Met hun opbrengsten kunnen ze snoep kopen. Of kunnen ze het beter samen aan iets anders besteden?

Waakgorgel Jukko vertelt de Waakgorgeltjes-in-Opleiding en Melle dat er boven de poolcirkel een groot leger Brutelaars oprukt. De verdedigende Gorgels vallen allemaal in slaap.

Drie tieners bekennen de moord op Mirza. Alle drie hebben ze een motief, maar slechts een van hen is de dader. Wie viel Mirza aan op het feest? Wie is de mystery guest?

Er is een landelijke internetstoring en nu kunnen Quinn en Aaron geen huiswerk maken. Ze moeten een voldoende halen, anders moeten ze stoppen met hun videokanaal.

Een ode aan de allesoverstijgende kracht van vrouwenvriendschap en een intiem portret dat een nooit eerder getoonde kant van Marilyn Monroe laat zien.

Als haar vader haar herinneringen vertelt die niet rijmen met de geschiedenis zoals zij die kent, gaat Olga twijfelen over haar achtergrond.

Dit is het sensationele verslag van hoe Red Bull luidruchtig de Formule 1-wereld instapte en steeds succesvoller werd om uiteindelijk de sport te domineren met Max Verstappen.

Twee advocaten, de een wit, de ander zwart, proberen hun ten onrechte beschuldigde zwarte verdachte van de doodstraf te redden.

Tijdens een roerige debatavond aan de universiteit in Kiev verklaart Dani's jeugdvriend Pavel dat het socialisme dood is. Wanneer Pavel vervolgens verdwijnt, gaat Dani naar hem op zoek.

Journalist Gina deed jarenlang verslag van oorlogen over de hele wereld, maar sinds kort is ze correspondent in Rome. Na een zwoele zomeravond belandt ze in bed met haar jeugdvriend Okke.

Wanneer Poppy anonieme brieven ontvangt, betrokken is bij een ongeval en verrast wordt door een groot geldbedrag, wordt haar veerkracht zwaar op de proef gesteld.

Schrijfster Keet ontdekt dat de eigenaresse van een sjofele strandtent waar ze graag komt, illegaal onderdak biedt aan een groepje jongeren.

Bruce Cable, de extravagante boekhandelaar die zijn winkel bestiert op Camino Island, en de groep schrijvers die hij om zich heen heeft verzameld staan voor een nieuwe uitdaging.

Tanya, een Britse exchange student, komt een jaar lang in het gezin van Natalie en Matt wonen in hun luxe huis in Los Angeles. Ze begint steeds meer te lijken op hun overleden dochter Anabel.

Wanneer haar buurvrouw Kira dood wordt aangetroffen denkt iedereen aan zelfmoord. Maar Nancy is ervan overtuigd dat er kwade opzet is.

Amsterdam, 1824. In de kinderkolonie heerst een hard regime van tucht en discipline. Samen maken Karel en Lize een plan: proberen te ontsnappen uit Veenhuizen ...

Cornelisse en Wertheim selecteerden de mooiste en indrukwekkendste verhalen uit 12,5 jaar Echt gebeurd. Ook op papier beklijven deze verhalen. Een feest om te lezen!

Het team is een oude sekte op het spoor als plotseling de cold case roodgloeiend wordt: een jonge vrouw is sinds een paar dagen spoorloos verdwenen...

Pim Franssen beschrijft zijn reis vol beproevingen van twee jaar en twee dagen door 26 Afrikaanse landen in een oude Land Cruiser.

Over vergeving, spijt hebben van altijd maar doorgaan, het plezier van simpel leven en de kracht die schuilt in gewoon geluk.

Op Ivy's safari’s worden dieren alleen gefotografeerd. Ze stuit daarbij op verzet van de andere witte jagers, maar ze zet vastberaden door.

De zeventigjarige Cecilia kijkt ernaar uit de zomer ongestoord aan de kust door te brengen. Dit plan wordt echter verstoord als ze een onverwachte gast aantreft.

Met zijn kenmerkende opgerolde sokken, zijn taaiheid en wilskracht hoort Søren Lerby bij de absolute boegbeelden van het voetbal.

Als de jonge Ned Maddstone zich na een uit de hand gelopen grap op school plots in een streng bewaakte gevangenis bevindt, ziet de toekomst er veel minder rooskleurig uit.

Als je het lastig vindt om je gewoontes te veranderen, ligt dat niet aan jou. Slechte gewoontes blijf je herhalen, omdat je de verkeerde methode gebruikt.

Miljardair Georg zoekt hulp bij zijn vriend Joe Carling, voor zijn spoorloos verdwenen kleinzoon en enige erfgenaam. Iemand heeft er baat bij heeft als Filip nooit gevonden wordt …

Dumouin wordt geconfronteerd met plekken waar nederlagen, crashes en rivalen een voedingsbodem bleken voor twijfels, frustraties en onzekerheden.

Het jaar van Gwen van Poorten varieerde van paddoceremonies tot botox, van met je partner naar Burning Man en je daar verloven tot het verbreken van die verloving.

Qmusic-dj en brandweerman Tom geeft aan de hand van heftige, verdrietige, leuke en soms idiote verhalen een eerlijk en inzichtelijk beeld van het leven van een brandweerman.