Gemis van een moeder en partner

In Voor als ik er niet meer ben van Rebecca Ley wordt een nachtmerrie werkelijkheid: Paul verliest zijn vrouw Sylvia aan kanker. Niet alleen hij is in diepe rouw, ook hun twee kinderen maken een periode door van veel verdriet. Sylvia heeft vlak voor haar dood een handleiding geschreven voor haar man. Hierin staan allerlei instructies en tips, met name over de kinderen. Paul kan hierin bijvoorbeeld lezen hoe om te gaan met kinderfeestjes, huiswerk, woedeaanvallen van hun zoon en bepaalde dingen van school. Tegelijkertijd lezen we in flashbacks over de liefde tussen Sylvia en Paul, en over een groot geheim dat Sylvia tot haar dood mee heeft gedragen.

De hoofdstukken wisselen elkaar in dit boek steeds af in de tijd; in het eerste hoofdstuk volgt een stuk uit Sylvia’s handleiding, in het volgende hoofdstuk gaat het over ‘toen’ en het derde hoofdstuk heeft steeds als titel ‘nu’. Deze cyclus van drie herhaalt zich continu en zorgt ervoor dat het verhaal zowel afwisselend als overzichtelijk is. Het verhaal wordt verteld vanuit een alwetende verteller. Door het boek heen ontvouwt zich bovendien langzaam het geheim dat Sylvia meedroeg. De overzichtelijke afwisseling in tijd en perspectief maken evenals de korte hoofdstukken dat het boek fijn en gemakkelijk wegleest.

Het taalgebruik is vlot. Af en toe staan er mooie vergelijkingen en zinnen in het boek: 'De straat was een ijsbuffet van pastelkleuren, verstild van rijkdom.' De zinnen zijn kort en de auteur is duidelijk niet vergeten om ook humor in te zetten:

'Voor ik hier kwam, zag ik ze al rondcirkelen, die bakblikbitches met hun gehaktovenschotels en hun gespeelde bezorgdheid. Emma Davey van nummer 11, met haar uitgewoonde huwelijk, brave kinderen en vistaarthobby.'

De auteur weet het verdriet van Paul en de kinderen goed over te brengen op de lezer. Niet alleen laat ze hun gevoelens op een realistische manier zien, ook andere thema’s zijn in het boek verweven: opvoeding, geheimen, jezelf kennen, liefde, familiebanden. De auteur laat de lezer ook inzien dat ieder op zijn eigen manier verdriet verwerkt. Een schrijnend voorbeeld hiervan is als Jude, de zoon van Paul en Sylvia, aan zijn oma vertelt dat hij af en toe nog met zijn overleden moeder praat en dat hij haar nog ‘ziet’. Oma reageert daar nogal bot op:

'"Wat een onzin," zei Barbara. "Dat soort dingen wil ik niet meer van je horen. […] Je moeder is dood. Veel te vroeg. […] Maar je zult het moeten accepteren, en met zweverige ideeën dat ze bij je komt, schiet niemand iets op.'"

De zoektocht naar hoe om te gaan met rouw van heel de familie wordt hiermee pijnlijk onderstreept. Met Voor als ik er niet meer ben schreef de auteur een ontroerend relaas, waarin rouw op een realistische manier beschreven wordt en waarbij ook zeker de humor niet vergeten is.