De ontroerende waarheid

Op een dag, als Dov bij zijn 96-jarige overgrootmoeder Lily Ebert is, dwarrelt er een Duits bankbiljet uit haar fotoalbum. Op het bankbiljet staat geschreven: ‘good luck and happiness’. Via sociale media gaan Dov en Lily op zoek naar de gever ervan: een Amerikaanse soldaat. Naast deze zoektocht in het heden, neemt Lily ons mee naar het verleden, naar haar jeugd en naar alle verschrikkingen van Auschwitz. Ook vertelt ze ons wat er gebeurde na de bevrijding. Lily was vroeger thuis, maar ook later in groepen, vaak de leidster van de groep. Ze nam zich sterk voor om de wereld later te vertellen wat er gebeurd was in Auschwitz. Een belofte die moeilijker na te komen was dan Lily had kunnen vermoeden.

Lily’s belofte is een familiekroniek, waarin alle gruwelen rondom Auschwitz op een erg indrukwekkende wijze beschreven worden. Lily geeft veel details en beschrijft alles op zo’n manier alsof ze het over een ander heeft. ‘Je was zo verdoofd dat iets wat heel schokkend zou moeten zijn niets betekende.’ Dit citaat past hier wel bij. De hoofdstukken zijn lezen fijn. Ze zijn kort en chronologisch. Het boek wordt deels geschreven vanuit Lily’s perspectief en dan weer vanuit Dov. De stukken geschreven vanuit Lily maakten wel de meeste indruk. Ze zuigt je als het ware mee in het verleden. Lily vertelt zo beeldend hoe ze in de goederentrein worden gezet, dat het voelt alsof je de scène zelf beleeft.

Lily’s belofte is een prachtig boek voor mensen die graag een puur verhaal lezen van een overlevende van Auschwitz. Het is een boek dat ontroert. Een aantal citaten blijven ook door je hoofd spoken; ‘Niemand was voorbereid op wat komen zou. Hoe kun je geloven in het ongelofelijke?’ ‘Je hoeft het ergste niet te vrezen als je het je niet voor kunt stellen.’ Het boek is in zekere in ook actueel. De 96-jarige Lily zegt naar aanleiding van corona: ‘Maar mijn generatie is het gewend om zich aan te passen aan nieuwe situaties. Als het moet, dan doe je het gewoon.’ Je voelt als lezer bijna plaatsvervangende schaamte dat er mensen zijn die de maatregelen rondom covid vergelijken met de maatregelen tijdens WOII.

Dit was de allereerste keer dat ik meedeed met een leesclub van Hebban en wat viel ik met m’n neus in de boter. Een prachtig en ontroerend boek dat je met beide voeten op aarde zet.