Vriendschap

In deze roman vraagt een jonge vrouw zich af waarom Emmy haar vriendin is en wat deze vriendschap inhoudt. Een veelbelovend onderwerp, maar het boek kon me nooit echt raken.

In dit boek vertelt Katja over haar vriendschap met Emmy. Beide vrouwen hebben verschillende karakters en passies. Katja is levendig, extravert, impulsief, gedreven met een passie voor opera, dat ze via straatopera naar het grote publiek wil brengen. Haar relaties zijn eerder vrijblijvend. Haar vriendin Emmy is even oud en ze kennen elkaar al geruime tijd. Emmy is lerares en zeer begaan met haar leerlingen, maar ook met de natuur en vooral met vogels. Haar ouders waren muzikanten en hierdoor veel uithuizig, zodat ze bijna een aversie heeft tegen muziek, wat nu net de passie is van haar vriendin.

Het boek is geen psychologische benadering van de karakters van beiden, maar een vertelling van de hoofdpersoon, waarin deze weergeeft wat ze meemaakt. De karakters en de beweegredenen van de betrokken personen worden uitgebreid neergezet. Er gebeurd weinig, het verhaal kabbelt erg rustig in het begin van het boek.

Omdat Emmy begaan is met vogels, is ze ook betrokken met de strijd om een klein natuurgebied, waarop de gemeente een gebouw wil laten optrekken. Er zijn uitgebreide beschrijvingen van de natuur en van de vogels evenals van de strijd om het behoud van de natuur en de biodiversiteit. Er is ook een protestactie die uit de hand loopt, waardoor enkele mensen enige tijd worden vastgezet. Het blijft echter een secundair verhaal. Toch verwijst de titel van het boek naar dit aspect. Het waarom ontgaat me.

Emmy is bevriend met Tido, een van de leiders van de actiegroep. De vader van Tido is een bekend schrijver die in zijn jonge jaren een aanhanger was van het marxisme en de Rote Armee Fraktion. Of hij een trouwe aanhanger was van deze filosofie of op zoek was naar een nadere invulling van de gemeenschap is niet duidelijk. Hij is als schrijver erg bekend om zijn boeken over vogels. Ook al is hij een totaal afwezige vader waardoor Tido deze man als zijn vader afwijst, is het opvallend dat Tido de passie voor vogels erft. Deze vader-zoon relatie en de figuur van de vader wordt uitgebreid beschreven.

In de zoektocht naar de vriendschap tussen Emmy en Katja wordt het seksuele aspect slechts licht beroerd, maar het is dan ook erg opvallend dat de schrijver twee personen neerzet waarmee beide vrouwen een bepaalde relatie hebben, zijnde Timo en Mateo. Er wordt gesuggereerd dat dit wel eens aan de basis kan liggen van de vlucht van Emmy en toch wordt dit slechts oppervlakkig beschreven. Waarom dit aspect dan in het verhaal wordt geweven is me niet duidelijk, het is ongeloofwaardig en het was nergens voor nodig lijkt me.

Als Emmy naar Spanje vlucht gaat Katja haar zoeken samen met de 16 jarige Robin. Zowel de vlucht als de reactie van Katja komen me erg extreem - zelfs ongeloofwaardig over. De schrijver geeft geen enkele toelichting en het is me ook niet duidelijk waarom hier plots de figuur Robin in wordt betrokken, een personage die in het eerste deel geen rol van enige betekenis had. Het verhaal van de zoektocht zelf was er voor mij zwaar over.

Mik weeft ook enkele "magisch-realistische" elementen in het verhaal. Zo wordt gesuggereerd dat Tido met vogels kan praten en ze wellicht zelfs uit de dood kan opwekken. Zo zijn er diverse gesprekken tussen de vader van Tido en Katja na zijn dood en het is niet duidelijk of de laatste bladzijden realiteit zijn of fictie. In het boek zijn erg weinig gewone dialogen te lezen, maar de gesprekken met de overleden vader bleven bij mij wel hangen.

Verder viel het me op dat er veel sprake was van verlies : het verlies van natuur en vogelsoorten, de dood van de schrijver, het verlies van de stem van de Katja, het mogelijk verlies van de vriendschap. Onbaatzuchtige en liefdevolle relaties lijken ver weg, er zijn momenten, maar ze zijn schaars en tijdelijk. Geen opwekkende idee.

Door dit alles had ik geen herkenning met de figuren, werd ik niet geraakt door het verhaal. Edzard Mik is niet aan zijn proefstuk toe, maar dit werk kon me niet boeien. Er waren te veel verhalen die zo traag werden vertelt, dat het langdradig werd en niet boeiend. Katja en Emmy kwamen niet tot leven.
Daardoor mijn lage score.