Het "slechte" kuddedier

"Nooit eerder was iemand in staat zich zo direct in te leven in de sfeer van Duitsland vlak vóór de oorlog uitbrak" staat er in de beschrijving. En laat dat nu de keiharde mokerslag zijn die dit boek mij, als lezer, toediende. De vanzelfsprekendheid waarmee een ganse maatschappelijke groep wordt uitgesloten is zo stuitend. Het automatisme om die groep te degraderen tot non-mensen waar men mag van stelen en die men mag vernederen is zo schokkend. De kritische lezer krijgt in zijn achterhoofd steeds het toeten en razen van hedendaagse politici die ook niet zonder vijanden en vijandsbeelden kunnen.
Boschwitz maakt dit alles zo enorm realistisch tastbaar door echte mensen neer te zetten. Men kan zich echt inleven en meeleven met het hoofdpersonnage. De lezer kan zich vinden in de meeste van zijn handelingen. Kortom, wij zouden zelf het hoofdpersonnage van zo'n boek kunnen zijn, mocht een idiote politicus ons plots als vijanden uitkiezen. Alleen ook alweer hier is het einde van het boek eigenlijk een domper die de bijna perfectie van de eerste 150 bladzijden naar beneden haalt.
Dit boek is een 8 op 10 waard. En een verademing tussen het aanbod pulp, bagger en gebakken lucht dat nu de boekenmarkt overspoeld.