Primitieve wrede geneeskunde

The Way of all Flesh
Ambrose Parry

Review

Het verhaal speelt zich af in het negentiende-eeuwse Edinburgh, een periode die gekenmerkt wordt door de industriële evolutie en door medische ontwikkelingen. Het is een vuile tijd, het leven is hard voor degene die zich aan de onderkant van de sociale ladder bevinden.
De plot begint fel, met een dode prostituee. ‘Just another deid hoor’. Doorheen het boek krijgen we uitspraken in het Schots die heel goed te begrijpen zijn. Het geeft een beeld van hoe het er in die tijd aan toe ging. Het Engels is zeer goed leesbaar en elk hoofdstuk begint met een miniatuur, een versierde beginletter.
We maken kennis met Raven, student geneeskunde die stage loopt bij Dr. Simpson en Sarah, de kamermeid van dezelfde dokter die ook de patiënten helpt. De hoofdpersonages (Raven en Sarah) maken een trage ontwikkeling mee in het boek. Raven maakt de grootste evolutie door, Sarah ontwikkelt zich ook maar gaf de indruk een stuk volwassener te zijn dan Raven. Het boek is een eerste deel uit een reeks, en de karakters zullen verder uitgebouwd worden. Het duo Raven en Sarah is een interessant duo; het sterke karakter van Sarah wordt uitgespeeld tegen de ietwat naïeve, trotse houding van Raven.
Een van de belangrijkste thema’s in dit boek zijn de medische experimenten. Penicilline was nog niet uitgevonden waardoor infecties enkel door amputaties genezen konden worden. Een ander thema zijn moeilijke bevallingen. Het is ook de ontdekking van ether en chloroform waarmee volop geëxperimenteerd wordt om patiënten te verdoven. Dat amputaties schering en inslag waren en zeer gegeerd door chirurgen bewijst de plastische zin: ‘Did you know he was the first to perform an amputation through te hipjoint?’ wanneer ze weer eens een medisch college bijwonen over amputaties.
Opvallend is ook dat Raven op de leeftijd van zestien al op de universiteit zat en enkele jaren later, stage volgt. Hij moet wel nog colleges bij wonen, die bestaan vooral uit praktijklessen waarbij amputaties centraal staan.
De ongelijkheid tussen man en vrouw speelt een belangrijke rol en het klassenverschil. Sarah is meer dan een werkster en helpt Dr. Simpson met zijn patiënten, zij mag geen geneeskunde studeren omdat ze een vrouw is en mag ook niet in een apotheek werken want de klanten zouden niet aanvaarden dat een vrouw de medicijnen mengt. Het klassenverschil wordt duidelijk in aansprekingen, waarbij de ene persoon met Mr. of Mrs. wordt aangesproken en de anderen met de voornaam. Mina, de schoonzus van Dr. Simpson woont in en krijgt een toelage en wordt gepusht om te huwen; al is het maar omdat haar toelage dan vervalt.
Het boek geeft een inkijk in de wereld van de negentiende eeuw; de medische experimenten, moeilijke bevallingen, ongelijkheid, armoede… Wat het boek niet is, is een thriller. De misdaad schept een kader waarin het verhaal zich afspeelt, maar dit is niet het belangrijkste. Het genre is eerder een misdaadroman.