De 19e eeuw op de divan

Zelden doe ik zo lang over het lezen van één boek - bijna een jaar. Was het dan zo taai, zo traag, zo suf? Allesbehalve! Het boek toonde me echter de eindeloze witte vlekken in mijn leeslandschap: Mann, Nietschze, Toergenjev, Tsjechov, Baudelaire... Alles fijn ingeleid, toegelicht en ingekaderd in een fascinerende literaire cultuurgeschiedenis van de 19e eeuw. De achterstand heb ik al zijdelings bijlezende voor een deel ingelopen, maar Hermans heeft me nog genoeg leestips gegeven om een paar jaar mee vooruit te kunnen. Ik zal dit boek zal nog vaak uit de kast halen om hoofdstukken te herlezen, als begeleider bij voor mij nieuwe auteurs en om ideeën in hun historische context te kunnen plaatsen.
De horizon moge dan uitgewist zijn, voor mij gingen er compleet nieuwe horizonten open. Wat een cadeau!