Koekoeksjong

150 Ze had Josef gezworen, op haar leven en dat van haar kinderen, dat Grete zijn kind was, dat er niets anders mogelijk was, behalve als God haar had uitgekozen, na Moeder Maria, om een zwangerschap zonder man op uit te proberen.

Ik stel me een dergelijke dialoog met Jozef uit het Bijbelverhaal ook wel eens voor. De Josef uit dit verhaal gelooft zijn Maria echter niet. Hij ziet Grete als een koekoeksjong. Het verhaal speelt zich voornamelijk af tijdens de Eerste Wereldoorlog. Vorarlberg, Oostenrijk. Josef wordt opgeroepen om te vechten aan het front.

De schrijfster is de dochter van Grete. Dat geeft dit verhaal een bijzonder vertelperspectief waarbij zij schakelt tussen heden en verleden. Dit lezen we bijvoorbeeld als meneer pastoor zich ermee gaat bemoeien:

123 ‘Heb je helemaal niets op te biechten, Maria?’
‘Weet u dan wat ik zou kunnen biechten?’ vroeg ze.
Ho, wacht. Hier moet ik het verhaal onderbreken. Over dit gesprek tussen mijn grootmoeder en de pastoor is in de familie veel gespeculeerd.

Dit is deel 1 van een trilogie. Misschien dat ik die andere delen nog eens in het Duits ga lezen.

Leuk om het interview met vertaler Ralph Aarnout te lezen op de website van Atheneum Scheltema. Hij legt bijvoorbeeld uit waarom voor deze titel is gekozen. Vroeger stond bagage in het Nederlands gelijk aan geteisem, uitschot. En zo is het nog steeds in het Duits. Maar bij ons heeft het woord bagage zich heel anders ontwikkeld. Ons huidige woord bagage is in het Duits ‘Gepäck’.