Mystiek religieus

“Ze dwingen me hooghartig te zijn, want hoogmoed maakt deel uit van het kunstwerk. Hoogmoed is een deel van mijn kracht. Ik heb het recht niet om hen dat af te nemen.”

Nee, dit is geen citaat uit De Jacobsboeken maar uit De vijfde winter van de magnetiseur van Per Olov Enquist. Maar Jacob Frank, de zelfverklaarde Joodse Messias uit De Jacobsboeken had dit ook kunnen zeggen (maar niet hardop natuurlijk). Beide verhalen spelen zich af in de tweede helft van de 18e eeuw. De vijfde winter gaat over de wonderdokter Friedrich Meisner, losjes gebaseerd op de praktijken van Franz Anton Mesmer (1734-1815). Deze laatste had zomaar aan het ziekbed kunnen verschijnen van Jacob Frank (1726-1791). Dat was te mooi geweest om waar te zijn!

De Jacobsboeken is indrukwekkend qua kennis die erin verwerkt is. Imposant qua omvang, ruim 900 pagina’s. Een ware tour de force. Ook voor mij als lezer. Want het is geen pageturner. Het eerste deel, slechts 80 pagina’s, vond ik veruit het best. Daarna werd het verhaal trager en was het niet altijd goed te volgen. De vele karakters, die ook nog eens van naam veranderen, maakten het er niet makkelijker op. De schrijfster zegt daar zelf over: “Dat mensen in die tijd vaak van naam veranderden was voor mij echt een nachtmerrie. Oorspronkelijk wilde ik aan het eind van het boek een namenlijst opnemen, om uit te leggen wie wie is. Maar uiteindelijk realiseerde ik me dat die verwarring juist bij dit boek hoort.”

Precies 3 weken heb ik verkeerd in deze mystieke religieuze wereld. Het vereiste enig doorzettingsvermogen! Toen ik het boek uit had wilde ik bijna zeggen: het is volbracht. Maar dat zijn de woorden van die andere, christelijke Messias. 3,5 ster, die ik voorlopig naar beneden afrond.