Vakmanschap

“Maar voor hij naar buiten keek begroette Bepol uit pure vriendelijkheid altijd eerst even zijn volle, door voorspoed en tevredenheid getekende gezicht in de spiegel boven het planchet – hij was al jaren achter elkaar tevreden, zijn tevredenheid had zich op den duur in hem verstokt van een stemming tot een karaktereigenschap, een gelaatstrek en een principe: hij geloofde in tevredenheid, zoals hij ook in de toekomst geloofde - …”

Vanuit het perspectief van Berend Bepol is De nieuwe man geschreven. Het is 1912. Bepol is rond de zestig en eigenaar van een werf aan het Damsterdiep, tussen Groningen en Delfzijl. Maar sinds de opening van het Eemskanaal is het Damsterdiep eigenlijk overbodig geworden. Geen toeval natuurlijk dat Rosenboom de werf juist daar situeert! Hoewel Bepol een tevreden man is, moet hij nog twee zaken regelen in zijn leven. Een huwelijk voor zijn dochter Ilse en de opvolging.

Bepol is een typisch Rosenboom karakter. Een karikatuur eigenlijk. Bemoeizuchtig. Hoogmoedig. Overmoedig. Jaloers. Voortdurend denk je als lezer: hou op! stop hier mee! Af en toe overviel mij plaatsvervangende schaamte. En zijn vrouw Agaath en dochter Ilse hebben er al net zoveel moeite mee (dat voel je want ze zwijgen vooral). Maar gelukkig valt er zoals altijd bij Rosenboom weer genoeg te gniffelen!

Dit was voor mij een herlezing. De nieuwe man is niet het meesterwerk dat Publieke werken is maar wel een waardig opvolger. Bij Rosenboom denk ik altijd: vakmanschap! Gestaag voert hij de spanning op. Als een ballon die langzaam wordt opgeblazen. Telkens even kijken. Kan ik nog een keer blazen, ja hoor! Ook de manier waarop hij zich heeft verdiept in de scheepsbouw een eeuw geleden en dat verwerkt in het verhaal. Niet alleen de techniek van toen. Ook de marktontwikkelingen. Het jargon.

Tot slot nog een beeldspraak, iets waar Bepol zich graag van bedient!

“Ik zeg wel eens: als het socialisme een plant is, dan een woestijnplant, die floreert in gebrek, maar bij tevredenheid onmiddellijk verwelkt.”