Verhouding tussen Hermann Goering en psychiater Douglas Kelley

Verhouding tussen Hermann Goering en psychiater Douglas Kelley
De Arbeiderspers, uitgever te Amsterdam en Antwerpen, gaf een indrukwekkend boek uit onder de titel: ‘De nazi en de psychiater’, geschreven door Jack El-Hai. Het boek is verfilmd.
Hermann Goering was een van de nazi-prominenten, die zich vrijwillig had overgegeven, omdat hij van mening was dat men hem wel vrijspraak zou verlenen vanwege zijn grote staat van dienst. Hij had aan een hoge Amerikaanse functionaris een brief met die strekking geschreven. Men nam hem mee en zo kwam ook hij, net als meerdere nazi-topstukken terecht in de gevangenis te Neurenberg. Daar was ook de bekende Amerikaanse arts en psychiater Douglas Kelley aanwezig. Tussen Goering en zijn psychiater ontstaat een boeiende relatie. Het begon allemaal als een klinisch onderzoek naar de psyche van oorlogsmisdadigers. Alle gevangenen werden aan zo’n onderzoek onderworpen. Als ?Goering bezocht wordt ontstaat er een soort psychologisch duel tussen hem en Kelley met wederzijdse beïnvloeding. Kelley probeert het kwaad te analyseren, maar raakt er gaandeweg zelf door gefascineerd. Die ontwikkeling geeft aan het boek een bepaalde tragiek en een soort lading.
De auteur bezit het vermogen om historische feiten met psychologische diepgang doorspekt te doen zijn! Hij stelt de vraag: of deze mannen monsters zijn of juist angstaanjagend ‘normaal’? De conclusie die getrokken wordt, namelijk dat de nazileiders geen duidelijke tekenen van krankzinnigheid vertoonden, maakt het verhaal enigszins beklemmend.
Legerpsychiater Kelley was 33 toen hij in 1945 de opdracht kreeg om naar het Luxemburgse Mondorf-les-Bains te gaan om daar een hele reeks nazimisdadigers te onderzoeken. Het was zijn taak om te kijken of ze mentaal fit genoeg waren en om ze gezond te houden om zich voor het tribunaal te kunnen verantwoorden. In totaal onderzocht Kelley 22 personen, allen beschuldigd van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Kelley vond dit ene grote eer.
Kelley had in Amerika al enige bekendheid gekregen toen hij veel dienstplichtigen onderzocht of ze mentaal klaar waren om de oorlog in te gaan. Dit vooral gezien de vele trauma’s die veteranen uit de Eerste Wereldoorlog hadden opgelopen. Hij paste ook wel de rorschachtest toe: een psychologische test met inktvlekken die moesten geïnterpreteerd worden. Daar was Kelley een voorstander van. Goering werd voor Kelley de meest boeiende beschuldigde. Hij hielp Goering tussendoor om brieven van hem naar zijn vrouw Emmy en hun dochtertje Edda te smokkelen. Conclusies waren er nog niet altijd te trekken. Over het algemeen vond Kelley het geen abnormale mensen. Wel was er vaak narcisme, zeker bij Goering, aanwezig en verering van de eigen persoon in soms hoge mate. Ook bleken de meesten van hen super werkaholics. Kelley pleegde later, op 1 januari 1958, zelfmoord in het bijzijn van zijn kinderen en zijn vrouw nam hijeen cyaankalicapsule in. Net als Goering had gedaan die zijn bewakers en beulen vlak voordat het vonnis over hem zou worden uitgevoerd verraste door hetzelfde te doen als dat later Kelley deed.
Ook Robert Ley, een van de meest onrustige gevangenen van de nazi’s had al zelfmoord gepleegd. Hess was erg vreemd in zijn gedragingen en wist zich niks meer te herinneren, toen Goering hem naar bepaalde zaken vroeg.
Een boek dat enige inspanning vergt om te lezen, maar dat verrassen veel zaken, die vrij onbekend zijn gebleven van voor en na de rechtspleging in Neurenberg frappant aan het licht brengt. Het boek is niet voor niet verfilmd! Ter lezing aanbevolen!(6 april 2026)

C. van den Bovenkamp