Lezersrecensie
Het is echt een spannend en meeslepend oorlogsverhaal.
Imogen Matthews komt uit Engeland maar heeft een Nederlandse moeder. Tijdens een vakantie in ons land hoorde ze van het concentratiekamp Amersfoort en over een boer die daar elke dag aardappelschillen op kwam halen en briefjes smokkelde voor de gevangenen. En een nieuwe roman was geboren. Het meisje achter het prikkeldraad is gebaseerd op dit verhaal en vertelt over een netwerk van jonge mensen die op deze manier probeerden om het leven van de gevangenen in Kamp Amersfoort iets dragelijker te maken. Niet door grote overvallen maar door contact met hun geliefden te onderhouden. De hoofdpersonen lopen daarbij groot gevaar maar dat houdt hen niet tegen om door te gaan. Een verhaal over zelfopoffering en moed.
“Er was hooguit een kwartier verstreken, het was niet genoeg, het zou nooit genoeg zijn.”
Imogen Matthews verwoordt op een directe manier hoe de betrokkenen zich gevoeld hadden kunnen hebben. De angst voor de bezetter en ook het ongeloof dat dit in hun eigen land afspeelde is mooi verwerkt in dit boek dat op een waargebeurd verhaal is gebaseerd.
Ze vertelt het verhaal vanuit Frans die elke dag het kamp in- en uit kan gaan om aardappelschillen op te halen en aan de andere kant vanuit Theo die gevangen zit achter prikkeldraad. Hierdoor wordt het een geheel en krijgt het de diepgang die het prettig maakt om dit boek te lezen.
“Frans keek toe, misselijk van de zenuwen. Nu ging het gebeuren. Er was geen weg terug.”
De jonge mensen uit het boek zitten in de bloei van hun leven, bouwen relaties op totdat de oorlog ook in hun wereld binnendringt. Ze leren een andere kant van zichzelf kennen maar zien ook de problemen op zich afkomen bv als Frans’ vader geen mensen heeft om de oogst binnen te halen omdat mannen worden weggevoerd naar Duitse fabrieken. Maar ze zien ook de “stuiptrekkingen” van de bezetter die weer direct invloed hebben op hun eigen veiligheid. Het is echt een spannend en meeslepend oorlogsverhaal.
Het tijdsbeeld klopt, nieuws dringt langzaam door in een wereld zonder telefoontjes en internet en veel mensen denken dat het allemaal wel mee zal vallen. Het verhaal van Saskia die Joods lijkt maar het eigenlijk niet is, of toch wel?? Komt echt binnen. Toch helpt ze Frans en Theo mee met hun acties. Met gevaar voor eigen leven.
De menselijke kant, veel mensen doen niets totdat er praktische hulp wordt gevraagd zoals het rondbrengen van de briefjes, En hoe goed het dan voelt om te kunnen helpen is goed omschreven.
Wat wel met enige verbazing wordt gelezen zijn de briefjes zelf, daar wordt best veel informatie over het netwerk in prijsgegeven en er wordt ook niet met schuilnamen gewerkt. Iets wat je in veel andere boeken over deze periode wel tegenkomt. Aan de andere kant geeft dat de onwetendheid van de mensen weer.
Wat een mooi detail is dat er in dit boek ook duidelijk wordt weergegeven dat na mei 1945 voor velen de oorlog nog niet voorbij was en dat de hulpacties door moesten gaan. Het Rode Kruis speelt hier een grote rol in.
Imogen Matthews vertelt hier over het feit dat het kamp werd overgenomen door deze organisatie, dat er verteld wordt dat ze nu veilig zijn maar nog niet kunnen vertrekken omdat er delen van Nederland nog niet bevrijd zijn. Vervolgens verstrekken ze eten, medicatie en geven ze hulp aan de gevangenen. En daar helpen Frans en Theo dan ook weer mee.
Als men aan concentratiekampen denkt dan wordt er eerst gedacht aan verre oorden in Polen en Duitsland maar dat er in Nederland ook dergelijke oorden waren waar mensen gevangengenomen werden, mishandeld werden en honger leden, lijkt een van de vergeten verhalen van de oorlog te zijn.
Mijn wens is dat de andere boeken over vergeten verhalen uit de oorlog ook vertaald en uitgegeven zullen worden. In het nawoord vertelt de auteur over een boek over jonge onderduikers op de Veluwe.