Dorpsmentaliteit, rond 1900.

Ik las "De Twistappel" van Virginie Loveling, geschreven in 1904.
Het verhaal:
Fernande is een aantal jaar geleden het klooster in gegaan, dicht bij haar woonplaats Vroden, maar omdat ze het zware werk in de zorg fysiek niet aan kan, komt ze terug thuis wonen. Nadat haar zus Esther in het kraambed sterft, komt haar vrijzinnige schoonbroer Mathijs met een ongedoopt kind in Vroden wonen, in villa 'De twistappel'. Fernande is erg nieuwsgierig naar haar neefje, met wie ze een goede band opbouwt.

Het verhaal is in een mooie, zij het wat ouderwetse taal verteld.
Loveling beschrijft het dorpsleven van in die tijd.  De hogere klasse, die in een villa woont en huispersoneel heeft,  maar ook het personeel dat er duchtig de kantjes af loopt en dat profiteert van de werkgever die niet erg goed oplet, waardoor er twee gezinsleden van de huishoudster meer dan een graantje meepikken.  Het hoofdthema is het overdreven katholiek zijn van zo'n dorp, en de ongelooflijk grote heerschappij van de Kerk.
Matthijs is atheïst en dat is in het dorp een grote schande, vooral omdat zijn zoontje ongedoopt blijft.  Matthijs laat zijn zoon, op aandringen van Fernande, naar een college gaan.  Daar wordt het kind duidelijk geïndoctrineerd door paters en pastoors.
Loveling is niet mals met haar kritiek op de katholieke kerk. Nogal gedurfd in die tijd.
Maar ze wijst er toch ook op dat zo veel vrouwen, ook die van rijke ouders, zich belangeloos inzetten voor armen en hulpbehoevenden, en zich volledig wegcijferden, ...
Waarom deden zij dat?  Om in de hemel te komen?  Omdat ongetrouwd alleen wonen ook niet echt een optie was in die tijd?