Bizar

De fabriek van klootzakken vertelt het levensverhaal van de broers Hun en Koja Solm. In een ziekenhuis vertelt de oude Koja Solm zijn verhaal aan zijn kamergenoot, een jonge hippie, die door Koja ook de naam Hippie krijgt. We gaan terug in de tijd en krijgen zo een kijkje in het leven van een man met een buitengewone lotsbestemming, een ambitieuze familie, zo ook over moraliteit en de grens tussen goed en kwaad.

Chris Kraus geeft een stem aan een man die door de geschiedenis en het verdriet geleidelijk in een monster is veranderd. Door lafheid en overlevingsdrang, uit financieel belang of om degenen die hij liefheeft te beschermen, wordt Koja een manipulator en vervolgens een moordenaar. Geïnspireerd door zijn familiegeschiedenis (de grootvader van de auteur was een nazi), is dit boek een historisch verhaal vol belangrijke gebeurtenissen geworden. Op sommige momenten is het verhaal schokkend en wil je eigenlijk niet verder lezen. Als lezer ben soms verbaasd en geschokt door het tweede leven dat sommige nazi’s door de geheime diensten werd geboden. Zeker omdat een tweede kans kregen vanwege hun vaardigheden die zij hadden verworven door het plegen van de gruwelijkste misdaden die de mensheid ooit kende. De auteur schetst een politieke wereld die tot op het bot is bedorven.

De hoofdpersonen komen onsympathiek over, vooral Koja, maar hun relaties zijn boeiend omdat ze niet alledaags zijn. De driehoeksverhouding tussen Koja, Hubert en hun geadopteerde zus Ev geeft aanleiding tot enkele interessante beschouwingen over incest, met name over de definitie ervan. De omkering van de liefde, het verraad, het komt allemaal in het verhaal voor.

Het is een uitgebreid boek, als lezer zul je momenten hebben dat je er genoeg van hebt, houden de korte hoofdstukken, de passages van het verleden naar het heden, het cynisme van de auteur, de ambivalente personages, de wendingen en de veranderingen van omgeving (Letland, Duitsland, USSR en vervolgens Israël), de belangstelling van de lezer toch tot het einde vast. Het einde geeft de lezer veel voer tot nadenken, het biedt een laatste treffend beeld dat voor meerdere interpretaties vatbaar is.