Bergson en Scifi

Er zijn boeken die sterk gerelateerd zijn aan filosofie. Daar is ‘Achtervolgd door de tijd’ van Dennis Jurhill een sterk voorbeeld van omdat het op een eigen wijze de filosofie van Bergson illustreert en ook een prachtig verhaal is over bewustwording, vriendschap en samenwerking.
Voor mijn bespreking van ‘Achtervolgd door de Tijd’ begint wil ik kwijt dat het verhaal mij deed denken aan het ‘Bewustzijn en leven’ van Henri Bergson, vanwege het ‘ontbreken’ van het heden. In het filosofische essay is het heden slechts de grenslijn tussen het verleden en de toekomst, dat ‘slechts kan worden gedacht en niet waargenomen.’ (1) Dat levert enkele intrigerende aandachtspunten op.

Om te beginnen met betrekking tot de realiteit. In mijn ervaring illustreert het verhaal op een wat meer extreme beeldende wijze wat deze filosoof bedoelt met de relatie tussen verleden en toekomst. De wederzijdse invloed in het boek staat haaks op het gedachtegoed van Bergson en dat levert een heerlijk verhaal op.
Daarnaast tot de persoonlijke ontwikkeling van Jamie en Alex. Beiden maken een bewustwordingsproces mee met betrekking tot hun gevoel, waardoor ze sterker worden als persoon. In ‘Bewustzijn en leven’ staan de voorwaarden voor bewustzijn volgens de Franse denker en dat zijn: geheugen en ‘vooruitlopen op de toekomst’. Alex die veel bezig is met wat er in het verleden is gebeurd doet mij denken aan dit ‘geheugen’ en de actieve Jamie associeerde ik met ‘het vooruitlopen op de toekomst’. In het verhaal zijn enkele ontroerende momenten tussen beide personages voor die deze twee punten illustreren.
Terug naar het boek.

Als eerste zijn de structuur en techniek van het verhaal sterk. Het boek bestaat uit dertig korte hoofdstukken, waarin op een creatieve manier in een niet geheel chronologische volgorde het verhaal wordt vertelt. Dit bewijst dat Jurhill het technische aspect van schrijven beheerst. Verder wordt er tussen de hoofdstukken gevarieerd met het perspectief. Dat maakt het tot een heerlijke leeservaring!
Met het gedachtegoed van Bergson in het achterhoofd is er een interessant spanningsveld met betrekking tot Alex en Jamie. Alex gaat van het verleden naar de toekomst en Jamie van de toekomst naar het verleden. Toekomst en verleden ontmoeten elkaar. Ze zijn elkaars uitersten: Alex is een soort anti-held en Jamie is de ondernemende held. Door hun ontmoeting en alles wat ze samen meemaken ontstaat bij beiden een bewustwording van hun gevoelens en dat wordt heel integer beschreven.

De thematiek achter de geweldige spanning en actie is naar mijn idee gericht op bewustwording en vriendschap. Heel integer en subtiel beschrijft Jurhill hoe enkele vriendschappen gesloten worden en hoe deze zich ontwikkelen binnen een oorlog. Dit geeft gelaagdheid aan het verhaal,omdat geen enkele vriendschap in dit boek hetzelfde is. Het zou interessant zijn om met een leesclub dit boek te lezen en proberen een antwoord te geven op de vraag wat is ware vriendschap?
Ten derde is samenwerking is een belangrijk motief en dat geldt niet alleen voor de personages. Er is een mooi contrast tussen het dwingen tot samenwerken in de strijd die zich afspeelt en de spontane samenwerking tussen vrienden.
Kortom, wie een spannend boek wil lezen over vriendschap en bewustwording, kan ik ‘Achtervolgd door de tijd’ van harte aanraden! #achtervolgddoordetijd #dennisjurhill #uitgeverijzilverbron

1 Bergson, H. (2016). Essays over bewustzijn en verandering. Leusden: ISVW uitgevers