Ontsnappingspoging

MUSTREAD! ‘Ontsnappingspoging’ van Johan Klein Haneveld is een verzameling van fantasierijke, spannende en meeslepende verhalen, die de lezer bijblijven. Ze laten de ontwikkeling zien van een grootmeester in het vertellen van verhalen en illustreren de maatschappelijke problematiek van deze roerige tijden op briljante wijze.
Om te beginnen laat ‘Ontsnappingspoging’ de ontwikkeling van de auteur zien. In mijn ervaring heeft deze ontwikkeling met het volgende te maken. In ‘Conquistador’ (2017) ligt het accent van de verhalen op het schetsen van een mensbeeld. Het titelverhaal laat via de ontwikkeling van de hoofdpersoon zien wat waardevol is voor mens zijn. De andere verhalen verdiepen en versterken dit beeld. In ‘Ontsnappingspoging’ (2025) laat Johan Klein Haneveld op fenomenale manier zien waar deze authentieke mens mee wordt geconfronteerd. Daarmee laat hij voor mijn gevoel zien hoe het accent van menselijk bestaan verschuift naar maatschappelijke problematiek waar de mens mee te maken krijgt.
Deze bundel bestaat uit vijfentwintig verhalen, en die zijn stuk voor stuk toegankelijk, meeslepend, spannend en fantastisch. Sommige zijn grappig, andere zijn grimmig of verontrustend. Ze bewijzen voor mij in ieder geval dat Johan Klein Haneveld een meesterverteller is. Zijn diverse en creatieve benadering van het motief ontsnappingspoging naast het titelverhaal maakt deze bundel tot een evenwichtig geheel.
En ‘Ondergronds’ is een woord meesterlijk! Het is een eerbetoon aan de menselijke creativiteit en ik heb zitten gniffelen tijdens het lezen, hoewel het verhaal een waarschuwing is. Tijdens het lezen moest ik denken aan het dataïsme van Noah Yuval Harari (1). Hoopvol, grappig en treffend weet Klein Haneveld hiervoor te waarschuwen. Door de beeldende schrijfstijl ziet de lezer het verhaal als een film voor zich. Het is in ieder geval een van mijn favorieten uit deze nieuwe mustread.
Verder is ‘Alleen met Elkaar’ een bijzonder verhaal in deze bundel. Dit verhaal is spannend, fantasierijk, geschikt voor een breed lezerspubliek, en mysterieus en een Edgar Allan Poe waardig verhaal. Qua thematiek raakt dit detective pareltje de thematiek van ‘Murders in the Rue Morgue treffend. Ik heb genoten van hoe Klein Haneveld een hedendaagse invulling geeft aan de thema’s (rede – waanzin, perceptie – observatie en geweld - orde) uit de klassieker. Amerika heeft Edgar Allan Poe, Nederland heeft Johan Klein Haneveld.
Daarnaast is ‘Botanische Tuin’ een verhaal dat fantasierijk en verontrustend is. Het is meeslepend, spannend, verassend en geschikt voor een breed lezerspubliek. En toch heeft ook dit verhaal een prachtige meerduidigheid. In mijn ervaring laat het verhaal een divers beeld zien van egoïsme en solipsime, waardoor de lezer het nodige krijgt om over na te denken.
En zo wordt vanwege de fantasierijke spannende meeslepende en af en soms grappige verhalen die gelezen kunnen worden als een waarschuwing tegen egoïsme, solipsisme, dataïsme en meer maatschappelijke morele thema’s een verhalenbundel die het verdient om door een groot lezerspubliek gelezen te worden. Oftewel een mustread.

1 Yuval Harari, N. (2015). Homo Deus. Amsterdam: Thomas Rap