De Zwaan en de Lier

‘De zwaan en de Lier’ van Daniel Warmoeskerken is in de eerste plaats een spannend, toegankelijk, fantasierijk verhaal dat veel lezers zal aanpreken. In mijn ervaring bevat het ook een gelaagdheid die het tot speculatieve literatuur maakt. Oh ja?Ja. En wel om de fantasie en de thematiek.
De fantasie van Daniel Warmoeskerken is grimmig op een sprookjesachtige manier. Zij combineert op verschillende manieren het grillige, duistere en realistische met puurheid, zuiverheid en het fantastische op een evenwichtige manier. De onderwerpen die aan bod komen worden versterkt doordat de schrijver bijna alles in Wilgenhoven toont met behulp van gevaarlijke fantasiewezens en kwetsbare mensen. Door bijna alles in de verbeelding te trekken laat hij ook de feilbaarheid van mens en mythisch beest zien. Zo geeft hij zijn lezers de mogelijkheid om het boek te lezen als een spannend en fantasierijk verhaal en laat hij ook een mogelijkheid open voor een analyse van de tekst.
Waar gaat het verhaal over? Hoewel het een klein boekje is, worden twee belangrijke thema’s uit ‘De Ziener van Wilgenhoven’ aangestipt en wordt er heel subtiel een derde (romanwaardig) thema geïntroduceerd.
Allereerst is er de keerzijde van de belevenis. Een gebeurtenis kan door degenen die haar ervaren hebben op een hele verschillende manier ervaren worden. Hetzelfde geldt voor een situatie en daar wordt in dit godijntje op verschillende manieren mee gespeeld door de auteur, waar slechts een woord voor is: geweldig!
Diezelfde aanpak komt terug in een ander thema, namelijk het anders zijn. Door een menselijke vorm aan te nemen is Wilgenhoven een veilig toevluchtsoord voor fantasiewezens. Een van de personages stelt de volgende vraag: ‘Hoe kunnen we ooit verwachten dat mensen ons accepteren als ze ons niet kennen?’ (p.38) Iedereen heeft meteen een beeld bij een zeemeermin, maar wat blijft er van dat beeld over na een daadwerkelijke ontmoeting en een gesprek met een zeermeermin?
Het derde thema is tijd. Er wordt een intrigerend personage geïntroduceerd, die een frisse en originele belichaming is van het volgende: tijd als kwetsbaarheid. Kwetsbaarheid is een leidend motief in de boeken van de auteur. En met dit personage heeft de auteur zichzelf overtroffen. Niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk is dit het meest dynamische, angstaanjagende en ook tragische personage dat Warmoeskerken bedacht heeft (tot nu toe). Verschillende filosofische perspectieven(duur, zorg en kwetsbaarheid) op het begrip tijd komen samen in dit geweldige personage, dus ook daar is maar een woord voor: geniaal!
Dus is ‘de Zwaan en de Lier’ vanwege de thematiek over tijd, anders zijn en de keerzijde van een belevenis een mustread en een pageturner. Op een fantasierijke en meeslepende manier komen deze onderwerpen aan bod
en zo wordt fantasie literatuur.